Veroordeling Taylor lost probleem van kindsoldaten niet op

Kindsoldaten in april 2000. Beeld AFP
Kindsoldaten in april 2000.Beeld AFP

De ex-president van Liberia, Charles Taylor, is schuldig bevonden aan oorlogsmisdaden in Sierra Leone. De uitspraak zal echter weinig veranderen aan de problemen die het land heeft met voormalige kindsoldaten, meent Ishmael Beah, zelf ex-kindsoldaat en nu actief voor Unicef. De kinderen integreren niet goed in de samenleving en bedreigen nog steeds de stabiliteit in Sierra Leone.

Het Speciale Hof voor Sierra Leone (SCSL) oordeelde dat Taylor in ruil voor zogenoemde bloeddiamanten wapens, munitie en strijders, waaronder kindsoldaten, heeft geleverd aan rebellengroeperingen in buurland Sierra Leone in de jaren '90. Hij zou het brein zijn achter het idee om gedrogeerde kinderen in te zetten in de strijd.

Werkloze jongeren
Ishmael Beah is een van die voormalige kindsoldaten. Hij werd op zijn dertiende jaar gedwongen mee te vechten in de burgeroorlog in Sierra Leone (1991-2002), toen hij gerekruteerd werd voor het regeringsleger. Hoewel hij in staat bleek weer een ander leven op te bouwen en zich bij het VN-kinderfonds Unicef inzet voor kinderen met oorlogstrauma's, maakt hij zich zorgen over de voormalige kindsoldaten in Sierra Leone die nu werkloos zijn.

Beah zegt dat met de aanstaande verkiezingen in november jongeren werk moeten hebben om te voorkomen dat ze door politieke partijen gebruikt worden om het verkiezingsproces te verstoren. "Als er een grote groep ontevreden, werkloze jongeren is, kan er van alles gebeuren", zegt hij.

Gebruikt door politieke partijen
In september 2011 brak politiek geweld uit in de zuidelijke stad Bo. Daarbij vielen 23 gewonden en een dode. Na onderzoek bleek dat politieke partijen voormalige strijders hadden ingehuurd als onofficiële bodyguards. In januari brak bij een tussentijdse verkiezing opnieuw geweld uit.

Werkloze jongeren zijn gemakkelijk te rekruteren, zegt Beah. "Ze hebben vandaag niets te eten, dus ze denken niet vooruit. Ze kijken alleen naar wat ze vandaag kunnen verdienen. Ik heb zelf in zo'n situatie gezeten. Je kunt van dat soort jongens niet verwachten dat ze over de toekomst gaan nadenken, als ze geen toekomst hebben."

Gemakkelijk doelwit

De Verenigde Naties schatten dat er ongeveer tienduizend kindsoldaten zijn ingezet in de burgeroorlog in Sierra Leone. Na de oorlog werd een ontwapenings- en reintegratieprogramma opgezet.

Voormalige rebellen leverden hun wapens in en kregen een opleiding tot bijvoorbeeld timmerman, chauffeur of monteur. Volgens de VN zijn er in totaal ongeveer 71.000 voormalige strijders ontwapend en gedemobiliseerd.

Veel voormalige soldaten zeggen echter dat het programma niet gewerkt heeft. Tamba Fasuluku, vroeger commandant van een rebellenfactie, zegt dat hij geluk heeft gehad. Hij werkt nu als pastor. Maar veel jongens die hij kent uit zijn rebellentijd, hangen op straat. "Het doet me pijn dat te zien", zegt Fasuluku. "Ze zijn een gemakkelijk doelwit voor hebzuchtige politici die hen gebruiken om onrust te stoken in de samenleving."

Niet meer geaccepteerd
Hij erkent dat het meeste politieke geweld in Sierra Leone wordt veroorzaakt door voormalige strijders. Dat komt volgens Fasuluku omdat ze op een gevoelige leeftijd zijn blootgesteld aan wapens en geweld. Ook worden ze in hun oude gemeenschap vaak niet meer geaccepteerd.

Bobson Yappo, een voormalige kindsoldaat die nu in Freetown leeft, zegt dat hij niets gehad heeft aan het reintegratieprogramma. "Ik heb mijn wapens ingeleverd, maar ik heb er nooit iets voor teruggekregen. Naar huis kan ik niet."

Taylor maakte oorlogsmisdaden mogelijk

Ex-president Charles Taylor van Liberia is medeplichtig aan oorlogsmisdaden in buurland Sierra Leone in de jaren '90. Hij kon weliswaar geen bevelen geven aan de rebellenbeweging RUF, die moordde, verkrachtte en mensen verminkte. Maar met zijn financiële en militaire steun heeft hij wel degelijk substantieel bijgedragen aan de misdaden.

Volgens de rechters kreeg Taylor inderdaad 'bloeddiamanten' van de RUF in ruil waarvoor hij hen wapens gaf. De rechters achtten echter tal van details uit die tenlastelegging niet bewezen.

Zo heeft de hoofdaanklaagster volgens de rechters bijvoorbeeld niet bewezen dat Taylor de opstandelingen ook bevelen gaf. Dat was een van de manieren geweest waarop Taylor verantwoordelijk had kunnen worden gehouden voor misdaden in het buurland.

Taylor heeft altijd ontkend dat hij 'bloeddiamanten' kreeg. Hollis zette alles op alles om het tegendeel te bewijzen. Zij liet zelfs het Britse supermodel Naomi Campbell als getuige optrommelen.

De rechters moeten nog bepalen welke straf Taylor krijgt. De uitspraak daarover doen ze op 30 mei, nadat er 16 mei een hoorzitting over is.
Als de schuld en de straf door de Kamer van Beroep van het SCSL worden bevestigd, moet Taylor zijn celstraf uitzitten in Groot-Brittanië.

Charles Taylor. Beeld afp
Charles Taylor.Beeld afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden