Veroordeling Ahok illustreert opmars conservatieve islam in Indonesië

Beeld REUTERS

De christelijke gouverneur van de Indonesische hoofdstad Jakarta is vandaag veroordeeld tot twee jaar cel voor het beledigen van de islam. Gouverneur Basuki Tjahaja Purnama, beter bekend als Ahok, werd meteen na het verrassende vonnis overgebracht naar een gevangenis. 

De detentie was onverwacht omdat aanklagers slechts een voorwaardelijke straf van een jaar hadden geëist.

De uitspraak veroorzaakte opwinding bij de rechtbank, waar sommige aanhangers van Ahok in huilen uitbarstten. “Broeders en zusters, de gerechtigheid is overleden in dit land”, riep een man door een megafoon. De gouverneur gaat in hoger beroep.

De zaak draaide om een uitspraak die Ahok, die behoort tot de Chinese minderheid, deed in de aanloop naar recente gouverneursverkiezingen. De christelijke politicus uitte toen kritiek op de gedachte dat moslims op grond van een koranvers, sura 5:51, niet op een niet-moslim mogen stemmen. Dat kwam hem te staan op massale protesten, een strafproces en een nederlaag in de verkiezingen, die werden gewonnen door zijn islamitische tegenstrever Anies Baswedan. Die treedt over enkele maanden officieel aan.

Vandaag stelden de rechters vast dat Ahok zich schuldig maakte aan godslastering. “Als lid van een religieuze samenleving moet de verdachte zo voorzichtig zijn geen negatieve woorden te gebruiken inzake religieuze symbolen”, aldus de rechtbank.

Conservatieve islam

Het vonnis illustreert de toenemende invloed van de conservatieve islam in Indonesië, het grootste moslimland ter wereld. Het Zuidoost-Aziatische land staat van oudsher bekend om zijn relatief gematigde versie van de islam, en de meerderheid van de bevolking is nog altijd behoorlijk tolerant. In de hoofdstad Jakarta gaan veel vrouwen tamelijk ontspannen om met mannen. Heel wat vrouwen rijden er op motorfietsen en weigeren een hoofddoek te dragen. Ook hebben religieuze partijen in parlementsverkiezingen nog nooit meer dan 8 procent van de stemmen gehaald.

Maar sinds de introductie van de democratie in 1998 en een decentralisatie van de macht eisen radicale islamisten een steeds grotere rol op. En vooral op lokaal niveau boeken zij succes, met verordeningen die bijvoorbeeld alcohol verbieden of die vrouwen gebieden een hoofddoek te dragen. Knokploegen slaan ook geregeld bars kort en klein, en vallen mensen aan die voedsel verkopen tijdens de ramadan.

Uiteindelijk willen de islamisten de invoering in heel Indonesië van de sharia, het islamitisch recht. Een ideaal dat volgens waarnemers, ook door de tolerante traditie, voorlopig bij lange na niet te realiseren is. De enige plek waar tot nu toe de sharia is ingevoerd, is de autonome provincie Atjeh op de noordpunt van Sumatra. Daar worden homo's en overspelplegers tegenwoordig publiekelijk bestraft met stokslagen.

Maar de verkiezingsnederlaag en veroordeling van Ahok geven de extremisten wel een nieuwe steun in de rug. Zij hebben weer eens ervaren dat er politieke munt valt te slaan uit het aanwakkeren van religieuze emoties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden