Verontwaardiging over Barroso meer dan gekrenkte Franse trots

De partij van president Francois Hollande baat de gewraakte term van Barroso ook politiek uit. Beeld Getty Images
De partij van president Francois Hollande baat de gewraakte term van Barroso ook politiek uit.Beeld Getty Images

Of het ooit nog goed komt tussen de Fransen en Jose Manuel Barroso? Die kans lijkt na Barroso's opmerking over 'reactionaire' Fransen voorgoed verkeken. Maar de verontwaardiging en grote woorden van de Fransen komen niet alleen voort uit gekrenkte nationale trots, maar politiek raffinement speelt zeker zo'n grote rol.

Marco Visser

Voor wie het was ontgaan, de voorzitter van de Europese Commissie had afgelopen weekend kritiek op de opstelling van de Fransen bij de onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten. Vrije handel tussen de EU en VS, akkoord, maar alleen als een exeption culturelle de Franse televisie- en filmindustrie beschermt tegen Amerikaanse invloeden. "Dat is een deel van de antiglobaliseringsagenda die ik als volkomen reactionair beschouw," zo reageerde de voorzitter van de Europese Commissie.

Je suis reactionnaire
Eurocommissaris Michel Barnier nam krachtig stelling tegen de woorden van zijn voorzitter. Ook Franse parlementariërs van de Parti Socialiste en president Francois Hollande reageerden fel. Onder Franse cultuurridders is 'je suis reactionnaire' ondertussen uitgegroeid tot een geuzenslogan.

'Eén van die excentriciteiten die zelfs welgezinde buitenlanders verbijsterd,' noemt de Amerikaanse commentator van Franse politiek Art Goldhammer de Franse houding. Volgens Goldhammer past de identiteitsangst die ten grondslag ligt aan de culturele uitzonderingsclausule prima bij de Franse linkse politiek 'omdat het zich keert tegen de grote neoliberale satan; de Verenigde Staten.'

De Amerikaan denkt ook dat het relletje met Brussel de Franse regering goed uitkomt. De regering Hollande toont zich over het algemeen redelijk liberaal als het over handel gaat. De onverzoenlijke houding op cultureel vlak ziet Goldhammer als een zoethoudertje voor de protectionistische critici van Hollande.

De (centrum) rechtse Europese Commissie
Naast gekrenkte nationale trots en binnenlandse politiek spelen ook Europese politieke overwegingen een rol. De kritiek komt vooral van de socialisten en haar sympathisanten; het overwegend conservatief linkse en cultuurminnende deel van Frankrijk. Het is hen al jaren een doorn in het oog dat de Europese Commissie een (centrum) rechts signatuur draagt. De verkiezingen voor het Europees parlement van volgend jaar bieden de Franse socialisten een uitgelezen kans daarmee af te rekenen.

Tot nu toe besloten de leiders van de lidstaten wie de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie werd. Sinds het Verdrag van Lissabon in 2009 in werking trad, is het aan de winnaar van de verkiezingen om in overleg met de regeringsleiders de nieuwe Barroso te kiezen. Krijgt links in 2014 de meerderheid in het Europarlement, dan is de kans groot dat de nieuwe voorzitter eveneens uit de linker hoek komt.

Niet serieus te nemen
De inleidende beschietingen komen onder andere van Catherine Trautmann, de voorzitter van de Franse socialisten in het Europees Parlement. Zij hamerde er nog maar eens op dat de opmerking van Barroso 'een nutteloze, niet serieus te nemen, ineffectieve en incorrecte provocatie was'.

"We willen hem (Barroso, red) er aan herinneren dat de Franse positie die hem zo ergert, wordt gedeeld door een immense meerderheid van het Europees parlement, de enige instelling die rechtstreeks de Europese burger vertegenwoordigt", zegt Trautmann. "Het valt ons ook op dat hij (Barroso) nooit een andere lidstaat op deze manier heeft aangevallen." Trautmann verwijst daarbij naar Viktor Orban, de Hongaarse premier die het zo nauw niet neemt met de Europese letter en geest. "Maar die komt dan ook uit dezelfde politieke familie (de christendemocraten, red) als Barroso, dat verklaart veel."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden