Vernieuwd station Tokio lijkt op Amsterdam CS

Inspireerde Cuypers Japanse architect?

Het was maandag een vrije dag in Japan, maar toch kon je bij het centraal station in Tokio over de hoofden lopen. Duizenden Japanners stroomden naar het hart van de stad om met eigen ogen het gerenoveerde station van Tokio te bekijken.

"Tijdens de verbouwing de afgelopen vijf jaar was het soms een rommeltje, maar dit is het absoluut waard," zegt de 32-jarige Mari Tokiwa, terwijl ze vol bewondering de koepels van binnen bekijkt. Op de marmeren vloer staan honderden Japanners met hun camera's omhoog gericht. In de Tweede Wereldoorlog werd het dak bij een Amerikaans bombardement verwoest, nu pas werden de koepels hersteld.

Het honderd jaar oude station van Tokio, omringd door hypermoderne hoogbouw, is een van de weinige oude gebouwen in de stad. Natuurrampen en hoge grondprijzen zorgen ervoor dat in grote Japanse steden gebouwen vaak niet langer dan enkele tientallen jaren veilig zijn voordat projectontwikkelaars naar de sloophamer grijpen.

Het meest opvallende element aan het in Victoriaanse stijl gebouwde station van Tokio zijn de karakteristieke rode bakstenen. Heel anders dan het grauwe beton dat verder overal in de Japanse hoofdstad te zien is.

"Ik ben nog nooit in Europa geweest, maar toch doet deze omgeving mij direct wegdromen naar de oude Europese steden. In Japan hebben we dit soort gebouwen amper. Bijna alles is verwoest tijdens de oorlog en de grote aardbeving van 1923", zegt Taeko Miura met fototoestel in de hand.

De vraag waar architect Kingo Tatsuno aan het eind van de negentiende eeuw zijn inspiratie zocht, houdt Japanse architectuurkenners nog steeds bezig. In de periode van de snelle Japanse modernisering rond 1900 importeerde het land allerlei kennis uit Europa, ook op bouwkundig gebied. Uiterlijk zijn er sterke overeenkomsten met het Amsterdamse Centraal Station.

"Volgens mij is het gebouw een kopie van Pierre Cuypers' ontwerp van Amsterdam CS. De proporties zijn ongeveer hetzelfde en ook het bakstenen patroon komt overeen," zegt de Nederlandse architect Martin van der Linden die al vijftien jaar in Tokio woont en werkt.

Terunobu Fujimori, een Japanse hoogleraar architectuur, meent daarentegen dat architect Tatsuno zijn meesterwerk niet van Amsterdam afkeek. Fujimori denkt dat Tatsuno inspiratie haalde uit de Victoriaanse bouwstijl - Tatsuno studeerde in Engeland - en die mengde met Japanse ideeën. Fujimori wijst erop dat ook de neogothische decoraties van het Amsterdamse station ontbreken in Tokio.

"We voelen ons verbonden met het station, het heeft een plekje in ons hart," zegt mevrouw Miura die zelf uit Tokio komt. De hoop is dat het station nu weer een eeuw mee kan. Daartoe zijn onder andere de heipalen vervangen en schokdempers onder het gebouw ingebracht, zodat het gebouw bij een zware aardbeving stabiel blijft.

De Japanse media waren de afgelopen weken eensgezind lyrisch over het resultaat van de renovatie. Toch constateerde de krant Yomiuri Shimbun vorige week 'een serieus probleem' rond het station: steeds meer forenzen zetten hun fiets klakkeloos ergens neer. Dat moet Amsterdammers bekend voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden