Vermeend: Mensen, laat je niet gek maken door je adviseur

Onrust onder belastingadviseurs: Vermeend beraamt een 'overval', luidde deze week het gerucht. De staatssecretaris zou nog dit weekeinde de verkoop van vermogens-BV's willen inperken. Zelf ontkent hij. “Iemand die gewoon legaal zijn zaken regelt, hoeft niet bang te zijn.”

Rustig, lichtelijk geamuseerd, hoort de veroorzaker van al die angsten de klachten aan. “Ik snap het niet. Wij hebben alles ontkend. En toch gaan die adviseurs en banken hun klanten bellen om ze te waarschuwen. Dan zeg ik: Mensen, laat je niet gek maken door je adviseur.”

Brede rode bretels op een glanzend groengrijs hemd benadrukken dat deze staatssecretaris niet uit het traditionele financiële grijze-muizencircuit stamt. “Iemand die gewoon legaal zijn zaken regelt, hoeft niet bang te zijn. Ondernemers hebben van mij niks te vrezen. Sinds ik hier zit, is de belasting omlaaggegaan; het is alleen maar eenvoudiger geworden”.

“Ja, de fiscale trapezewerkers, die lopen het risico te vallen. In dit kabinet hebben we gezegd: we gaan misbruik en oneigenlijk gebruik van belastingregels aanpakken. Daar zijn we druk mee bezig. En terecht. Daardoor kan de belasting voor bonafide belastingbetalers omlaag.”

Zijn dadendrang en snelheid lijken de angst op te roepen. Sinds zijn aantreden in augustus 1994 zette hij 28 wetsontwerpen op zijn naam. En een hele batterij aanwijzingen, verduidelijkingen en maatregelen. Eén keer met terugwerkende kracht - en vooral dat laatste geeft voedsel aan de geesten die een overval vrezen.

“Ik heb teams geformeerd, met projectleiders. Die werken voorstellen uit, en als zij discussiëren, zit ik erbij. Ik doe zelf mee. Omdat je zelf meeloopt, word je nooit verrast door voorstellen.” Zo verblufte hij menigeen door de complexe pensioenvoorstellen van de commissie-Witteveen per omgaande tot regel te bombarderen.

Komen de geruchten uit dat circuit? “Wij hebben hier geen geruchten. Wij doen hier voorstellen. Die komen dan eerst aan de orde in het parlement. Iedereen kan dat zien. Wij werken hier in alle openheid.”

“Ik hoor ook dat ik te snel zou zijn, maar dat is toch een gek verwijt. Jarenlang wordt er geklaagd over stilstand, dat de internationale concurrentiepositie van Nederland verslechtert. Nou gebeurt er eindelijk weer eens wat in dit land, is het weer niet goed.”

Ondernemers moeten niet klagen, maar innoveren, creatief zijn, nieuwe dingen bedenken, vindt hij. Zo heeft hij geen spat medelijden met Elsevier dat bezwaar heeft tegen de gratis belastingdiskette van de Belastingdienst. “Volstrekt ongeloofwaardig verhaal”, vindt Vermeend. “Wij kunnen mensen toch geen geld vragen voor het formulier waarop ze aangifte doen? Dat geldt dus ook als ze dat elektronisch doen. Het enige wat de overheid doet, is particulieren en ondernemers moderne mogelijkheden bieden. Omdat daar vraag naar is.”

“Hiermee zijn we een van de eersten ter wereld”, vertelt hij trots. Misschien vond Elsevier dat niet leuk? “Dat is toch fantastisch. We willen de elektronische snelweg stimuleren. Als ik dan zo'n ondernemer met een commercieel belang hoor klagen, dan denk ik: bedenk dan iets nieuws, wees creatief. Dat is ondernemen, marktwerking.”

Waarom altijd zo'n vliegende haast? “De wereld verandert snel. Nederland is zijn internationale voorsprong aan het verliezen. Als je niets doet, mis je de boot. Daar werken we hard aan. Als de fiscalisten dan klagen dat ze het niet bij kunnen houden zeg ik: Aan de slag, heren.”

Op het ministerie zijn er weddenschappen afgesloten op zijn voortvarendheid. Sommigen hebben erop ingezet dat hij eind 1996 klaar is met alle voorgenomen plannen. Lachend vertelt hij daarover. De staatssecretaris weet best waar de wrevel van de fiscalisten vandaan komt: “Dit kabinet kiest er voor fiscaal beleid in te zetten voor economische doelen zoals groei, milieu en werk. Andere landen doen dat allang. Daar is het heel gewoon. Maar fiscalisten zien zulke economisch ingegeven maatregelen als 'vervuiling' van het belastingstelsel.”

“Ik vind dat een typische polderland-benadering”, zegt hij. “De wereld is veranderd. Iedereen doet het. Fiscaliteit speelt een belangrijke rol als concurrentiefactor. Het fiscale beleid is inderdaad hoofdzakelijk ingegeven door internationale concurrentie-overwegingen.”

De competitie tussen landen om produktievestigingen binnen te halen via belastingfaciliteiten heeft uiterst vervelende kanten: “Je biedt op tegen een ander land. Daar ben ik in principe niet voor. Maar je moet constateren dat de harmonisatie bijna stilstaat. Als je dan ziet dat anderen niet stil zitten en je doet niets, kom je er over een paar jaar achter dat je de boot hebt gemist.”

Juist bij nieuwe ondernemingen worden banen gecreëerd. Waarom komt dat in Nederland niet goed van de grond? “Ik ben zelf op onderzoek uit gegaan. Op bezoek bij echte Willie Wortels. Leuk. Ik vroeg hen: wat is je probleem? Geld dus. Banken vinden de risico's te groot. Dan ga je kijken hoe je ervoor kunt zorgen dat particulieren en banken daar geld in willen stoppen.”

“Banken komen heel binnenkort met een technofonds. Waar u en ik spaargeld in kunnen stoppen. Over de eerste tienduizend gulden rendement hoeft per gezin geen belasting te worden betaald. Op die manier komt er ook een startersfonds en een agrofonds voor boeren.”

“Fiscalisten vinden dat vreselijke regelingen, maar voor de economie is het fantastisch. Daarin ben ik heel pragmatisch. Ik kijk wat het probleem is, en los dat op.”

Vermeend maakt met zijn dadendrang de belastingwetten weer ingewikkelder, klagen de fiscalisten. Nonsens, vindt hij: “We hebben hier een hele lijst met knelpunten in de belastingwetten. Knelpunten die zijn aangedragen door adviseurs, boekhouders, de Belastingdienst en uit brieven. Elk punt wat we oplossen, markeren we met een kruisje. We kiezen oplossingen die het eenvoudiger maken.”

Na de vereenvoudigingen van Oort sluipen er weer allerlei aftrekposten in het fiscale stelsel: via de rechtspraak is bereikt dat congresgang, zonnebril, koffie en T-shirt weer mogen worden opgevoerd als aftrekpost.

Vermeend, fel: “Dat kunnen wij niet helpen. We gaan nu met een geweldige stofkam door de loon- en inkomstenbelasting. Je kunt heel wat vereenvoudigen door het helemaal af te schaffen. Wat we gaan doen, is de wet opschonen. Daar komen we binnenkort mee. Ik denk dat we per 1 januari 1997 een vereenvoudiging kunnen doorvoeren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden