Verlossende Europese titels Verkerk en Grol

Hij liep vast in zijn drang om te winnen, zij sleepte haar WK-titel mee als een loden last. Maar in Bakoe weten judoka's weer te winnen.

O ironie. Zijn obsessie voor winnen hield Henk Grol van aangekondigde triomfen af. Een onverwachte wereldtitel verlamde Marhinde Verkerk in haar verbetenheid zich opnieuw te bewijzen. Zaterdag was er na jaren van tobben met mentale en fysieke blessures euforie en opluchting toen ze zich beiden in Bakoe tot Europees kampioen lieten kronen.

Voor Grol (30) is dat opzienbarender dan voor Verkerk (29). De laatste prefereert de onopvallende status van underdog. "Laat mij maar in de luwte blijven, dan kan ik mezelf en iedereen verrassen door boven mezelf uit te stijgen", zei ze in een interview met Trouw. Toen Verkerk in 2009 in Rotterdam in de klasse -78 kilogram wereldkampioen werd, zeulde zij die status lange tijd als een loden last met zich mee.

Hoe anders is dat voor de in Veendam geboren Grol met zijn no-nonsense mentaliteit. Hij zegt wat hij denkt, en handelt ernaar. Toen hij in 2008 Europees kampioen -100 kilogram werd door als een orkaan over judomat te razen, voorspelde hij dat nog zeker een decennium lang te blijven doen. De opportunist presenteerde zichzelf onomwonden als de goudader van de Nederlandse sport. "Mijn carrière is zonder een olympische en een wereldtitel helemaal niets waard. Als ik die niet win, heb ik gefaald."

Waar Verkerk als wereldkampioene dacht dat ze niet mocht verliezen om geen eendagsvlieg te zijn, beschouwde Grol winnen als vanzelfsprekend: hij was immers de beste. Met voor beiden tot afgelopen zaterdag dezelfde uitkomst: hoofdprijzen bleven uit.

Verkerk vond ontspanning bij haar vader, die als haptonoom deel uitmaakt van haar begeleidingsteam, en haar moeder die coach is in het bedrijfsleven. De suggestie van psychologische hulp is door Grol altijd als flauwekul afgedaan. Wel heeft hij zijn dwangmatige, monomane focus op winnen proberen te doorbreken door ontspanning in andere dingen te zoeken.

Grol hield in zijn onbegrensde ambitie houvast aan de bewijzen van zijn kunnen, al groeide hij daarmee vooral uit tot winnaar van troostprijzen, tot eeuwige tweede en derde. Na zijn enige (Europese) titel in 2008 won hij twee keer brons op de Olympische Spelen en verloor hij zes finales, eerlijk verdeeld over EK's en WK's.

Er leek een vloek op Grol te rusten, zeker toen in 2012 een reglementswijziging hem ook nog eens beroofde van een belangrijk wapen, het grijpen naar de benen. De ene keer werd hij gestraft voor zijn opportunisme op de mat, de andere keer voor het feit dat hij in training te veel vroeg van zijn lichaam. Pas de afgelopen jaren stagneerde de vloed van zware blessures. Het was wrang dat de eindelijk fitte Goliath van de tatami tijdens de laatste WK werd geveld door een muggebeet.

Blessures zijn onlosmakelijk verbonden met judo. Daar kan ook Verkerk over meepraten. In 2013 werd zij ondanks een zware knieblessure tweede op het WK in Rio. Vorig jaar juli scheurde ze, als de nummer een van de wereld, de voorste kruisband van haar linkerknie en wachtte een zes maanden lange revalidatie.

Ook nu temperde de korte voorbereiding de verwachtingen, en kon ze in Bakoe eindelijk excelleren in haar derde Europese finale. De Duitse Louise Malzahn, van wie ze vorige maand nog verloor in Rabat, werd kansloos gelaten.

Grol onderging tijdens zijn hernieuwde Europese machtsgreep een metamorfose. In voorgaande jaren was hij altijd de uitgesproken favoriet, vooral voor zichzelf. Voor Bakoe was hij afgegleden naar de elfde plaats van de wereldranglijst, en dat was op de mat te zien. Waar de bluffer vroeger zijn tegenstanders verpletterde met aanvallend judo en snelle punten, daar stond in Bakoe een tacticus op de mat die in al zijn partijen de volle vijf minuten nodig had, eenmaal zelfs een verlenging.

De finale tegen de Tsjech Lukas Krpalek, de regerend Europees en wereldkampioen, won Grol dankzij een vroege yuko, de kleinste score. Die verdedigde hij verbeten, zonder in de verleiding te komen een spectaculaire score te maken. De fout die hem in het verleden misschien olympisch goud heeft gekost.

Grol stapte opgelucht en geëmotioneerd van de mat, maar was snel de oude. "11 augustus 2016, dan moet het gebeuren", zei hij verwijzend naar de Olympische Spelen. "Het was vandaag niet best, ik ben niet in topvorm, er zit veel meer in. Dit kan de olympische finale zijn." En na een nacht van euforie op Twitter: "Voor het eerst in 7 jaar hoef ik mezelf geen straftraining te geven."

Bescheiden doelstelling ruimschoots gehaald

Ingegeven door een rampzalig WK 2014, met slechts een bronzen medaille, werd het doel voor de EK judo zuinig geformuleerd: drie medailles. Met Europese titels voor Kim Polling (-70), Marhinde Verkerk (-78) en Henk Grol (-100) en bronzen medailles voor de Guusje Steenhuis (-78) en Guillaume Elmont (-90) werd die bescheiden doelstelling ruimschoots gehaald.

Het is een vooruitgang vergeleken met de oogst van vorig jaar in Montpellier, toen vier medailles werden gewonnen en met Dex Elmont en Kim Polling twee Nederlanders tot Europees kampioen werd gekroond. In 1996 werden voor het laatst (meer dan) drie titels gewonnen. Vijf in dat geval.

In Bakoe meldde zich op het medaillefront één nieuwkomer, Guusje Steenhuis (22), die in de schaduw van Verkerk brons won. Steenhuis was eerder succesvol met brons op de WK junioren en de EK tot 23 jaar. Vorige maand boekte ze haar eerste grote triomf als senior door de Grand Slam van Bakoe te winnen. In de strijd om brons versloeg ze met een snelle score de Française Audrey Tcheumeo, regerend Europees en voormalig wereldkampioene. Het andere brons was in de klasse -90 voor veteraan Guillaume Elmont (33), de wereldkampioen (-81) uit 2005. Zijn laatste succes dateert van vijf jaar geleden, toen hij brons won op de EK.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden