Verloren zoon als rinsige Romeo Nacho Duato met zijn Spaanse gezelschap even terug in Den Haag dans

DEN HAAG - In 1990 verliet Nacho Duato, de Spaanse danser en choreograaf, het Haagse Spui met een rugzak vol balletten van zijn leermeesters Kylian, Van Manen, Naharin en Eks. Jarenlang was hij bij het Nederlands Danstheater de primus inter pares geweest, maar ook als Kylians kloon en kroonprins gestigmatiseerd.

EVA VAN SCHAIK

Ook in Madrid, waar hij het aandurfde artistiek leider van het gefossileerde nationale ballet te worden, had hij zijn internationale reputatie als moderne choreograaf hoog te houden. Die faam verwierf hij door balletten die van een sterk mediterrane inslag, maar ook van politiek engagement en een kunstkritische geest getuigden. In Madrid wachtte hem een uitputtingsslag met de vakbonden, de klassieke ballettraditie, het gemeentebestuur en de bourgeois elite, maar dat weerhield hem er niet van zijn beleid op zijn Haagse achterban af te stemmen. Op de as Tel Aviv (Naharin)-Den Haag (Kylian/Van Manen)-Stockholm (Eks/Carlson) plaatste hij Madrid als nieuw trefpunt. Dat gaf de nodige repercussies, want eigentijds danstheater is publiek en pers in Spanje nog vreemd. Toch lukte het Duato, met steun van NDT-getrouwen, om de metamorfose te bewerkstelligen. Zijn sex appeal hielp hem daarbij zeker. Bovendien ging hem geen commerciële zee te hoog. Binnen korte tijd was hij de beau garcon van Madrid, goed voor modeshows, t.v.-talks etc.

In Den Haag presenteerde hij dit weekeinde negentwintig van zijn ruim vijftig ondertussen op eigentijds ballet afgestemde dansers. Hun flamboyante techniek dwong bewondering af, maar individualisme verloor het van instrumentalisme. Nog altijd neemt Duato's inspiratrice en vertrouwelinge Catherine Allard (ex-NDT) een sleutelpositie in. Het kersverse ballet 'Ecos' (muziek Stephan Micus) voor zes dansparen in het zwart, beloofde weinig goeds: wat een diepe knieval op grond van semi-sacrale gevoelens! In de gladgepolijste balans tussen kitsch en kosmologie kon alleen het zwarte decor van Walter Nobbe (Duato's vaste ontwerper uit Haagse tijden) bekoren. Van hoeveel vrijheidsverlangens Duato vervuld was in die overgangsperiode van Den Haag naar Madrid liet zijn 'Rassemblement' (1990) zien. Op prachtige verzetsliederen van Toto Bissainthe tegen de dictatuur in Haiti schilderde hij - wederom met hulp van Nobbe - de opstanding der verdrukten. Het ballet ademde dezelfde sfeer als zijn vroegste oeuvre ('Jardi Tancat', 'Arenal', 'Synaphai'): ritmisch kronkelende gebaren met flitsende duetten, die uit de lijven oprispen. Naast Tony Fabre en Maria Luisa Ramos als het gemartelde liefdespaar was in dit wel erg illustratieve pleidooi voor mensenrechten opnieuw Allard de vrouw die met enkele fabelachtige sprongen en lifts de 'Rasanbleman' oproept en aanvoert. Het slotballet 'Tabulae', waarin Duato ook zelf danste met zijn bella donna Allard, werd hét klapstuk van de avond. Op muziek van Alberto Iglesias bracht hij als een wat rinsig geraakte Romeo hulde aan zijn immer stralende Juliet. Daarbij werden drie enorme tabulae op de achterwand met dans volgeschreven, in een ritueel van drie strenge sjamanen en hun volgelingen, ter ere van Duato's leermeesters. De even teruggekeerde verloren zoon kreeg een ovationeel onthaal. Nu vervult hij diezelfde rol weer in zijn eigen vaderland. Zijn balletten illustreren hoe moeilijk dat laveren voor hem moet zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden