Verloop van vorige conclaaf: de witte rook bij Benedictus

Gelovigen gisteren op het Sint-Pietersplein.Beeld ap

De kardinalen trokken zich gisteren terug in de Sixtijnse Kapel. Tot de nieuwe paus is gekozen, horen we  - als het goed is - niets meer van hen. Hoe verliep de vorige verkiezing waaruit Benedictus XVI als nieuwe paus naar voren kwam?

Het conclaaf in 2005 duurde maar kort. Welgeteld vijf stemrondes, verspreid over twee dagen, waren nodig voordat een tweederde meerderheid van de kardinalen het eens was over de nieuwe paus. In 1939 waren drie stemronden op één dag voldoende voor de verkiezing van Paus Pius XII en Johannes Paulus II werd in 1978 gekozen in vier stemronden op één dag.

De dagen ervoor bestond nogal wat onduidelijkheid over de kleur van de rook die uit de schoorsteen van de Sixtijnse Kapel tevoorschijn kwam. Ook op 19 maart, toen Benedictus XVI werd gekozen, was dit het geval. "Fumata nera o bianca? De rook was duidelijk grijzer dan het zwart van maandagavond en dinsdagmorgen. Maar het vroege tijdstip, nog voor zessen, kon maar één ding betekenen: wit", schreef Trouw-correspondent Pieter van der Ven destijds.

Kardinaal Ratzinger maakte in de weken voor het conclaaf een spurt in de polls van media en wedkantoren voor de kanshebbers als nieuwe paus: hij liet de Italiaanse favoriet Tettamanzi achter zich. Trouw prees Benedictus vooraf als een 'sympathieke keuze' en een 'timide intellectueel die liever door de grond lijkt te willen zakken dan het middelpunt te vormen van massahysterie'.

Er was ook kritiek: "Maar de nieuwe paus, die maar weinig jonger is dan zijn voorganger, is met deze in 25 jaar versmolten tot de stugge houwdegen van het ene, grote katholieke gelijk. De kardinalen die hem zo schielijk omhoog hebben geheven vonden het kennelijk te vroeg voor iets nieuws, misschien waren ze er ook onmachtig toe", luidde het commentaar.

Stool en ring
Vijf dagen later vond de ambtelijke bevestiging plaats van Ratzinger als paus Benedictus XVI. "Tijdens de ceremonie kreeg de nieuwe paus de stool, het lamswollen 'pallium', op de schouders gelegd (zie inzet onder). Ook schoof hij de 'vissersring' met het zegel van Petrus aan zijn vinger. De ring zal daar zitten tot het moment van zijn dood, als een kardinaal het zegel stukbreekt", legde Pieter van der Ven uit. Bij Benedictus gebeurde dit laatste uiteindelijk niet omdat hij vrijwillig aftrad.

Beide attributen, stool en ring, liggen weer voor de plechtigheid bij het graf van Petrus, in de diepte onder het hoofdaltaar van de basiliek. Symbolisch geeft 'Petrus' ze zo aan zijn opvolgers door. Dus ook aan de paus die Benedictus XVI gaat vervangen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden