'Verlies van een A- tje is geen ramp'

Beeld ANP

Slechts weinigen twijfelen er nog aan dat Nederland uit het selecte groepje Europese landen valt dat de zo gevierde triple A-status mag voeren. Gisteren nog waarschuwde eurocommissaris Neelie Kroes dat ons land zich moet opmaken voor hogere rentes. Een dag eerder hadden premier Mark Rutte en een stoet economen en analisten hetzelfde gedaan. Pure bangmakerij, vindt hoogleraar financiële geografie Ewald Engelen.

Wekenlang zag hij boven het Catshuis de slagschaduw van kredietwaardigheidbureaus. Ten onrechte, meent hij, want de bureaus hebben 'de laatste maanden namelijk hun aandacht geleidelijk steeds meer verlegd van schulden en tekorten naar groei en perspectief.' "De verklaring van Standard & Poor's bij de afwaarderingsronde van 13 januari jl. was wat dat betreft illustratief. Er werd niet afgewaardeerd omdat er niet voldoende werd bezuinigd maar omdat er te veel werd bezuinigd en er niet genoeg oog was voor de groeieffecten!"

Desondanks waarschuwde beoordelaar Fitch vorige week voor de gevolgen van een mislukt Catshuisberaad. Waarschijnlijk krijgt Nederland binnenkort een negatieve outlook mee, wat een voorbode kan zijn van een neerwaartse bijstelling van de kredietwaardigheid. Dat kan de overheid volgens minister Jan Kees de Jager van Financiën per jaar 4 miljard euro kosten.

Toch noemt Van Engelen het verlies van kredietwaardigheid geen ramp. "Volgens het IMF is er structureel gebrek aan veilig schuldpapier", schrijft hij op Sociale vraagstukken. "Door minder aanbod - de markt voor verpakte hypotheken ligt sinds de crisis nog altijd op zijn gat - en meer vraag (banken en institutionele beleggers vluchten bij onzekere markten in veilig schuldpapier) zullen de rentestanden op middellange termijn laag blijven. Bovendien zal de grens tussen veilig en onveilig naar beneden schuiven: als AA+ het nieuwe AAA is, is A+ het nieuwe AA+. Zie de VS. Zie de Rabobank. Met een A-tje minder behoort Nederlands schuldpapier dus nog altijd tot het veiligste ter wereld. En is de vrees voor sterk oplopende rente dus pure bangmakerij. Bovendien zou een pietsie meer rente een zegen voor de pensioenfondsen zijn."

Overigens leidt een afwaardering niet automatisch tot hogere rente. Frankrijk verloor eerder al haar AAA-status terwijl de rente stabiel bleef. Vaak lopen de financiële markten vooruit op een eventuele afwaardering. Zo bezien is de stijging van de rente op Nederlandse staatspapieren van vandaag een veeg voorteken. Toch is de rente die Nederland betaalt nog altijd laag vergeleken met landen als Italië en Spanje. Het rendement op Nederlands staatspapier bedraagt 2,39 procent, dat van Italië en Spanje respectievelijk 5,7 en 5,96 procent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden