Verkiezingsdebat komt niet voorbij Haagse kwesties

Martin van Rooijen (50plus), Paul Rosenmuller (Groenlinks) Peter Schalk (SGP) en Annemarie Jorritsma (VVD) tijdens het Nieuws & Co Verkiezingsdebat in Nieuwspoort. Beeld ANP

Het verkiezingsdebat bij de NOS ging vrijdag over vanalles, behalve over zaken waar de kiezer op 20 maart invloed op kan uitoefenen.

Twee verliezers van de verkiezingsdebatten deze week zijn al bekend: de provincie en het waterschap. Ook bij het NOS-radiodebat vrijdag debatteerden landelijke politici over zaken waar de Provinciale Staten niet over gaan: de brexit, het leenstelsel en de energiebelasting.

In het debat tussen de acht fractievoorzitters donderdagavond bij RTL ging het ook al niet over kwesties die provincies regelen. Wel over klimaat, migratie, Zwarte Piet en Europa. Bij het NOS-debat traden veertien lijsttrekkers voor de Eerste Kamerverkiezingen aan. De formule: in drie- of viertallen een kwartiertje door elkaar praten over één thema. En dat twee uur lang.

Senaatssteun

De keus voor senatoren (in spe) had helderheid kunnen brengen over de brandende vraag: wie zal straks het kabinet Rutte-III steunen bij grote kwesties als de pensioenhervorming en de klimaatwet? De Statenleden kiezen na 20 maart immers de nieuwe Eerste Kamer. Maar op die vraag hielden de meeste lijsttrekkers de kaarten voor de borst. Denk-lijsttrekker Selcun Öztürk probeerde de klimaatdiscussie zelfs nog even te buigen naar het ‘xenofobische klimaat’.

Aan de linkerkant was er enige bereidwilligheid. PvdA-lijsttrekker Mei Li Vos zei over de klimaatplannen van het kabinet: “Als ze goed zijn, zeker.” GroenLinks-lijsttrekker Paul Rosenmöller stak een hand uit naar de coalitie voor de pensioenhervorming, maar voor een meerderheid moet de coalitie straks waarschijnlijk zakendoen met meer dan een partij. Nico Koffeman van de Partij voor de Dieren bleef cryptisch: “Je kan het met heel veel partijen eens zijn over niets, wij zijn het liever met weinig partijen eens over wat ertoe doet.”

De peilingen beloven nieuwkomer Forum voor Democratie een flinke senaatsfractie, maar of die genoeg is om de door de partij verguisde klimaatwet te dwarsbomen, is niet te zeggen. Nieuwkomer Henk Otten van Forum voor Democratie kreeg het vuur na aan de schenen over het nexit-standpunt, een kwestie die ook al niet snel in de senaat zal belanden. Partijleider Thierry Baudet wil een nexit, Otten is voorzichtiger, spreekt consequent over de Europese Unie als ‘een doodlopende weg’. “Wij willen eerst aankijken hoe de brexit zich ontwikkelt. We sluiten eurosceptische allianties in Europa. En als dat tot niets leidt, houden we een referendum.”

Tandenknarsen

De PVV lijkt nattigheid te voelen door de slechte peilingen. Lijsttrekker Marjolein Faber hield zich keurig aan de campagnestrategie: alle pijlen op Rutte. VVD-lijsttrekker Annemarie Jorritsma fungeerde als dartbord. Ook eiste Faber op hoge toon een parlementaire enquête over de zorg, een middel waarover de Tweede Kamer gaat. Toch lijkt er iets veranderd bij de PVV, die eerder nog wel eens afzegde voor verkiezingsdebatten bij de traditionele ‘linkse’ media. Partijleider Geert Wilders had bij RTL al tandenknarsend moeten toezien hoe Baudet over het thema immigratie mocht debatteren, terwijl hij was ingedeeld in het blok publieke sector. Marjolein Faber bevestigde in het debat over koopkracht dat de coalitie van de PVV in de Eerste Kamer niets hoeft te verwachten.

Ook in volgende verkiezingsdebatten zullen landelijke politici aantreden. Op NPO1 treden op 18 maart de vier regeringspartijen en de vier grootste oppositiepartijen aan. De dag voor de verkiezingen, 19 maart, is er bij de NOS een groot slotdebat met de dertien landelijke partijleiders. Het zal de kiezers niet warm maken voor de provinciale bestuurslaag, maar de opkomst zal het niet drukken. 

Lees meer:

Senatoren in de clinch: PvdA versus VVD

Twee lijsttrekkers kruisen de degens. “Hoor eens Mei Li, als jij iets anders wilt dan Lodewijk,dan gebeurt het niet.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden