Verkiezingen

,,Het handmatig tellen van stemmen valt onder de eenvoudige administratieve handelingen'', zegt dr. W.A. Wagenaar, hoogleraar functieleer aan de Leidse universiteit. ,,Daarbij maken mensen minimaal één op de duizend keer een fout. Zijn de stembiljetten onduidelijk, dan schiet het aantal fouten omhoog.''

Telmachines presteren een factor duizend beter. Maar dan moeten de ponskaartjes wel goed zijn doorgedrukt, en dat was bij de Amerikaanse biljetten lang niet altijd het geval. Wagenaar: ,,Die Amerikaanse apparaten zijn zo verouderd dat een handmatige telling misschien nog betrouwbaarder is.''

Wat betekent dit voor de minieme voorsprong van 300 uit 5,8 miljoen stemmen die Bush in Florida zou hebben op zijn rivaal Gore? ,,Een marge van 300 ligt in dezelfde orde van grootte als de onnauwkeurigheid'', antwoordt Wagenaar. ,,En dat wordt niet veel beter als je de stemmen hertelt.''

Het hertellen kan op twee manieren geschieden. De handigste gaat uit van de twee stapels biljetten -Bush versus Gore- die bij de eerste telling zijn gemaakt. De controleur voert dan een zogeheten 'foutdetectietaak' uit. In elke stapel zoekt hij naar het kleine aantal foute biljetten. ,,Dit is een stuk moeilijker dan het sorteren van stemmen, dus hierbij maken we drie op de duizend keer een fout. De controleur verbetert daardoor niet veel aan de uitslag.''

Bij de tweede -dommere- hertelmethode worden alle gesorteerde stemmen opnieuw in één bak gegooid. De controleur die nu gaat hertellen, is weer bezig met een eenvoudige administratieve taak. Hij zal dus net zoveel fouten maken als zijn voorganger. ,,Hier schiet je vrijwel niets mee op. Ik vrees dat ze deze methode in Amerika hebben toegepast.'' In Nederland wordt nog altijd 20 procent van de stemmen met de hand geteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden