Verkiezingen VS / Zoete wraak Republikeinen

AMSTERDAM - De victorie van de dinsdag gehouden verkiezingen smaakt bijzonder zoet voor de Republikeinen. Niet alleen breidden ze hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigen uit en herwonnen ze de meerderheid in de Senaat, ook kregen vooraastaande Democratische kandidaten voor gouverneurs- of Congres-zetels gevoelig klop, terwijl de voornaamste Republikeinse zwaargewichten overeind bleven.

Niet alle resultaten waren gisteravond binnen, maar in het nieuwe Huis van Afgevaardigden krijgen de Republikeinen zeker 226 zetels (een winst van drie) en de Democraten 204 (een verlies van vier). Eén zetel ging naar een onafhankelijke afgevaardigde. Drie zetels waren nog niet bekend.

In de Senaat, waar 34 van de 100 zetels moesten worden 'ververst', krijgen de Democraten 47 senatoren en de Republikeinen 51. Er is één onafhankelijke senator. In South Dakota liggen beide kandidaten zo dicht bij elkaar dat er waarschijnlijk opnieuw geteld moet worden. In Louisiana viel geen beslissing. Begin december volgt hier een tweede ronde. De Democratische kandidaat is hier favoriet.

Genoegdoening voor president George W. Bush en zijn partij was de ruime winst van presidentsbroer en gouverneur Jeb Bush in Florida. Het zware gevecht om de gouverneurszetel, waar de Democraten zwaar op hadden ingezet, eindigde in een klinkende 56 procent voor Jeb Bush, tegen een magere 43 procent voor zijn Democratische uitdager Bill McBride. Dat betekent goed nieuws voor de presidentscampagne van zijn broer over twee jaar.

Een tweede triomf in Florida viel deelstaatminister Kathleen Harris ten deel. Harris is een Republikeinse heldin, maar schurk in Democratische ogen, wegens haar rol tijdens de chaotisch verlopen tellingen tijdens de laatste presidentsverkiezingen. Ze haalde een comfortabele zege in de race om een zetel in het Huis van Afgevaardigden.

In het Democratische bolwerk Maryland, dat vorige maand in de ban was van sluipmoorden door een scherpschutter, verloor Kathleen Kennedy Townsend, dochter van de vermoorde Robert Kennedy, de gouverneursverkiezingen nipt met 48 tegen 51 procent van de Republikein Erlich.

Azijnzuur smaakten ook de druiven voor de Democratische notabele Walter Mondale, die in Minnesota een net mislukte greep deed naar een Senaatszetel. De kiesstrijd stond in het teken van de tragische dood van de Democratische senator Paul Wellstone, anderhalve week voor de verkiezingen. Wellstone's begrafenis, vorige week, ontaardde in een politieke bijeenkomst, die veel kiezers als zo smakeloos ervoeren dat ze van de weeromstuit niet op de dinosaurus Mondale, maar op zijn Republikeinse tegenstrever stemden.

In North-Carolina vereffenden de Republikeinen een openstaande rekening. Daar versloeg de Republikeinse kandidaat-senator Elizabeth Dole de Democraat Erskine Bowles. Elizabeth Dole is de vrouw van partij-coryfee Bob Dole, die zijn gooi naar het presidentschap in 1996 gefrustreerd zag door de zittende Democratische president Bill Clinton. De door haar verslagen Democraat Bowles is een oud-medewerker van Clinton.

In Georgia moest zittend Democratisch senator Max Cleland ervaren hoe moeilijk het is om na '11 september' kritisch te staan tegenover Bush' beleid van nationale veiligheid. Cleland, een ook bij veel Republikeinen gerespecteerde Vietnam-veteraan, verloor door zijn kritiek van de Republikeinse nieuwkomer Saxby Chambliss. Deze kreeg tijdens zijn campagne diverse keren bezoek van president Bush. In tv-spotjes werd gesuggereerd dat Cleland een vriendje van Bin Laden was.

Internationale reacties op de Republikeinse zege verliepen volgens voorspelbare lijnen. Zorgelijke reacties kwamen uit Arabische staten, die bang zijn voor een oorlog tegen Irak. Europese reacties waren beleefd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden