Verkiezingen in Oekraïne: verslaat een komiek de zittende president Porosjenko?

Een vrouw schopt in Kiev tegen een uit karton gesneden afbeelding van de Russische president Putin aan. Beeld REUTERS

De stemlokalen zijn in Oekraïne geopend voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Een van de voornaamste kanshebbers op de tweede ronde is een 41-jarige acteur en komiek, Volodimir Zelenski. In de Kievse woonwijk Obolon is hij populair. “Als er niets verandert, vertrek ik.”

Even dreigt er een opstootje tussen de verkiezingstentjes bij het metrostation. Een aanhanger van oppositiekandidaat Joelia Timosjenko, Boris Kostjoek (79), wijst naar een man die folders uitdeelt namens president Porosjenko. “Hij werkt voor bandieten”, zegt hij op beschuldigende toon. “En hij krijgt er 200 grivna (6,5 euro, red.) voor.”

De folderaar, Oleksandr Katsjer, die rond de zestig is, trekt zich wat verlegen terug in zijn tent. Uitleggen waarom hij zich voor Porosjenko inzet, kan hij niet. “Het is nu eenmaal mijn standpunt”, verklaart hij.

Onervaren

Hoezeer het ook gonst van de verkiezingen in Obolon, een levendige flatwijk in het noorden van Kiev, opvallend genoeg is nergens een tentje te bekennen van kandidaat Vladimir Zelenski, de tv-producent en komiek die volgens de peilingen de twee genoemde kemphanen zal verslaan. Jarenlang parodieerde Zelenski in zijn tv-shows de Oekraïense politiek, maar sinds hij op 31 december aankondigde voor het presidentschap te gaan is zijn ster alleen maar rijzende. “Denk na”, luidt de slogan van de Porosjenko-campagne op een aanplakbiljet, waarmee de president de wijkbewoners maant vooral niet op de onervaren nieuwkomer te stemmen.

Dat Zelenski zijn zaakjes desondanks goed voor elkaar heeft blijkt in het verderop gelegen schoolgebouw, dat morgen dienst doet als stembureau. Daar is een vrouw van middelbare leeftijd, Oksana Jolkina, druk doende de ‘kabinki’, ofwel de stemhokjes op te zetten rondom de stembussen. Naast haar functie als hoofd van het stembureau is ze namens Zelenski lid van de kiescommissie.

Het is een betaalde klus, geeft Jolkina toe, waarvoor ze werd gevraagd omdat ze zoiets vaker heeft gedaan. “Het betekent niet per se dat ik op hem zal stemmen.” Dat een nieuwe kandidaat zo snel veel mensen bereid vond namens hem de verkiezingen waar te nemen zegt veel over diens organisatietalent, knikt ze.

Huurprijzen

De nieuweling kan hoge ogen gooien in Obolon omdat in de wijk veel jonge mensen wonen, denkt Jolkina. “Hij voert zijn campagne vooral online en dat spreekt aan.” En er mag ook wel een nieuwe wind waaien in Kiev, vindt ze. De infrastructuur van de wijk is prima in orde en Obolon is schitterend gelegen aan de rivier de Dnjepr, maar daar profiteren vooral grote winkelketens van. Voor kleine ondernemers, waar Jolkina zichzelf onder schaart, zijn de snel gestegen huurprijzen amper meer op te brengen. De computerclub voor kinderen in de wijk, die ze tien jaar lang bestierde, heeft ze moeten sluiten. “De bureaucratie maakt de middenstand kapot.”

“Het is hoog tijd voor iemand anders”, beaamt de portier van het schoolgebouw, Sergij Zerdjoek, die zich – met basstem – graag in het gesprek mengt. Zelf steunt hij een onbekende kandidaat, een generaal, maar stel dat Porosjenko het in de tweede ronde opneemt tegen Zelenski dan zal hij voor de nieuwkomer kiezen, ook al ontbreekt het die aan ervaring. “Kijk naar Polen in de jaren tachtig. Lech Walesa had ook geen politieke ervaring”, zegt hij

“Bovendien heeft Zelenski twee voormalige ministers als adviseurs. Die zullen hem helpen”, vult Jolkina aan. De analyse dat veel jongeren het uiteindelijk zullen laten afweten veegt de portier van tafel. “Mijn drie kinderen stemden eerder niet maar doen dat nu wel. Ze zien een unieke kans ons land te verbeteren.”

Verwarming

Dat de middenstand het lastig heeft weet ook kapper Renat Kiselev, wiens schort – toevallig – de kleur draagt van zijn favoriete kandidaat. “Zelenski is zeker geen ideale kandidaat. Maar met een tweede termijn voor Porosjenko verandert er niks. En als er niks verandert, vertrek ik uit Oekraïne”, verklaart hij.

Veel klanten kunnen zich een knipbeurt niet meer veroorloven, zegt hij, waardoor hij sommigen gratis moet bedienen. De gestegen kosten voor de verwarming zijn het grootste probleem. “De vorige president stal alleen van de rijken, Porosjenko steelt van iedereen.” Kiselev is bezig een werkvergunning voor Amerika aan te vragen.

Dan komt een andere klant binnen, Evgeni Didenko, een musicus van eind twintig. Hoewel Porosjenko weinig aan corruptie heeft gedaan stemt hij toch voor hem, zegt hij. “Het ontbreekt Zelenski aan een goed team. Bovendien hebben we een goede legercommandant nodig en dat is Porosjenko. Op wie ik morgen ga stemmen weet ik nog niet, maar in de tweede ronde stem ik zeker op hem.”

Lees ook: 

Oekraïense komiek wil écht president worden

De Oekraïense Komiek Volodimir Zelenski maakt de president belachelijk in zijn tv-shows. Nu dingt hij zelf mee naar het hoogste ambt. Hij gaat aan kop in de peilingen.

De vele gezichten van Petro Porosjenko

Na de Majdanrevolutie (2014) beloofde Petro Porosjenko zijn land richting Europa te loodsen, maar Oekraïne is geen stap opgeschoten. Een echt alternatief voor de chocoladekoning is er niet. Een schets van zijn vele gezichten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden