Verkiezingen in India draaien om geld

NEW DELHI - De drank wordt ingeslagen, de sari's zijn besteld, net als de roestvrijstalen keukenspullen en andere uit te delen cadeautjes: de campagnes voor de parlementsverkiezingen in India, verdeeld over drie dagen eind april en begin mei, zijn begonnen. Vorm en inhoud van de slag om de kiezersgunst vallen dit jaar samen; het draait allemaal om geld.

KEES BROERE

Zonder fondsen geen campagnes. De verkiezingen voor de in totaal 545 zetels van de Lok Sabha, het Indiase Lagerhuis, worden beslist in even zo vele districten. Elke kandidaat mag officieel niet meer dan een slordige 20 000 gulden besteden om de kiezers voor zich te winnen. Maar iedereen weet dat de werkelijke kosten voor een effectieve campagne veel hoger liggen.

“Het is volkomen onrealistisch”, zo verzuchtte een lid van de BJP, momenteel met 119 zetels de grootste oppositiepartij in het parlement, “om te verwachten dat de kandidaten zich zullen beperken tot het spenderen van een miezerige 415 000 rupees (20 000 gulden).” Volgens hem is dat “het budget voor twee dagen campagne voeren door partijwerkers, die ook moeten eten en voortdurend gratis drank willen.”

In sommige kiesdistricten lopen de campagnekosten van kansrijke kandidaten op tot ongeveer een half miljoen gulden. Grote partijen als de Congrespartij, de huidige regeringspartij van premier Narasimha Rao, krijgen een groot deel van het geld bijeen door interne fondswerving. Maar dan nog schieten de budgetten te kort en moet een beroep worden gedaan op de vrijgevigheid van met name het bedrijfsleven.

Juist daarin schuilt het belangrijkste thema van de verkiezingscampagnes. De slag om de kiezers draait ook inhoudelijk om geld, geld dat op al dan niet corrupte wijze is verkregen. Sinds januari is India immers in de ban van het hawala-schandaal, een corruptiezaak waarin een rijke zakenfamilie in ruil voor contracten tientallen miljoenen gulden smeergeld zou hebben betaald aan meer dan honderd vooraanstaande ambtenaren, collega-zakenlieden en politici.

Tot nu toe zijn 25 politici officieel in staat van beschuldiging gesteld. Onder hen zijn niet alleen ministers uit de regering-Rao, maar ook de leider van de oppositionele BJP, L. K. Advani, en prominenten uit de centrum-linkse Janata Dal partij. Alleen de communistische partijen zijn de hawala-dans ontsprongen, wellicht ook omdat zij met hun in totaal 49 parlementszetels te onbelangrijk zijn voor steekpenningen.

Het corruptie-schandaal heeft de roep om staatsfinanciering van de verkiezingscampagnes versterkt. Zo ver is het echter nog niet. En dus deed onlangs de penningmeester van de Congrespartij, Sitaram Kesri, een oproep aan 'vrienden' in de zakengemeenschap om de partij financieel opnieuw te steunen. Voor de andere partijen ligt het niet anders.

De drank, de sari's, de keukenspullen; het kost het nodige. Maar er zijn meer kosten: het letterlijk kopen van stemmen. In sloppenwijken en op het platteland komen de kandidaten al een heel end met een daalder per kiezer; in de betere wijken van de steden gaat het om meer - onzichtbaar - geld.

Grootsheid

Verkiezingen in 'de grootste democratie ter wereld' vormen het spel van de grote getallen. Zeker dit jaar, als tegelijkertijd ook in zes deelstaten de mensen naar de stembus kunnen voor het kiezen van een provinciaal parlement. Het hoofd van de Kiescommissie, T. N. Seshan, mag het graag herhalen: 590 miljoen kiesgerechtigden, meer dan 800 000 stemlokalen en bijna een half miljoen agenten om kiezers en stembussen te beschermen. Ga er maar aan staan.

Ook de kandidaten gaan drukke tijden tegemoet. Premier Narasimha Rao leverde deze week het startschot voor de campagne van zijn partij. Rao, de 74-jarige man die herkozen wil worden, trok daarvoor naar Amethi, het vroegere kiesdistrict van de Gandhi-dynastie. Ondanks zijn ruzie met Sonia, de weduwe van de in 1991 vermoorde Rajiv Gandhi, waagde Rao het zich te projecteren als de natuurlijke 'opvolger' in de dynastie die begon met Jawaharlal Nehru, India's eerste premier.

Rao is een van de mensen wier naam in het corruptieschandaal wel is genoemd maar die niet officieel zijn beschuldigd. In zijn campagne legt de huidige premier het accent op “stabiliteit en vooruitgang”, die beide onder meer het gevolg zouden zijn van de onder hem begonnen economische liberalisering in India. Die boodschap is ook te vinden op honderdduizenden cassettes en video's die over het hele land zijn verspreid.

De eerste-minister vindt in de staatstelevisiezender Doordarshan een gewillig onderdaan. Avond aan avond komen op het scherm de zegenende daden van vijf jaar Rao voorbij. De premier zelf, iemand die bekend is om zijn vaak houterige gedrag, lijkt als een minzame engel door zijn eigen goede werken te zweven. Dat alles in soft-focus en tot grote ergernis van de oppositie.

De belangrijkste opponent van Rao's Congrespartij, de BJP, lijkt de draad van haar campagne nog niet te hebben gevonden. Partijleider Advani begon in het zuiden van het land een Suraj Yatra, een “pelgrimstocht voor goed bestuur”. Terwijl zijn zegekar - een auto geflankeerd door twee bordkartonnen paarden - langzaam noordwaarts trok, liet zijn collega A. B. Vajpayee - BJP-kandidaat voor het premierschap - doodleuk weten dat de tocht het initiatief was van Advani en “niet van de partij”.

De grote politieke groeperingen streven natuurlijk naar een meerderheid, maar zelfs de twee kanshebbers, Congres en BJP, komen waarschijnlijk niet boven de helft van de zetels uit. Daarmee kan een belangrijke nieuwe fase aanbreken in de Indiase politiek, die weinig of geen ervaringen heeft met coalitieregeringen. Rao heeft zich deze week door hindoeistische priesters laten voorspellen dat India's nieuwe premier “een groot geleerde met uitnemende capaciteiten” zal zijn. Het is een omschrijving waarin zowel Rao zelf als zijn tegenstander van de BJP, Vajpayee, zich kunnen herkennen.

Voor sommigen is echter de vraag naar de effectiviteit van het te kiezen parlement belangrijker dan de regering die daaruit zal voorkomen. De tiende Lok Sabha sinds de onafhankelijkheid van 1947 blonk de afgelopen vijf jaar uit door voortijdig geschorste zittingen. Nehru, met wie premier Rao zich zo graag vergelijkt, verscheen bijna dagelijks in het parlement; Rao liet zich er liefst niet zien. De eerste Lok Sabha vergaderde meer dan dubbel het aantal uren van de tiende.

Dat alles vormt niet de zorg van de Kiescommissie, die de gang van 590 miljoen Indiërs naar de stembus mogelijk moet maken. De eerste klagers zijn reeds aan de deur geweest. Moslims die bang zijn dat de eerste verkiezingsdag samenvalt met een islamitische feestdag, en inwoners aan de grens met Pakistan dat de verkiezingen zou willen verstoren. De eerste kilogrammen springstof zijn gevonden. Het worden explosieve weken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden