Verkiezingen en Turkije: wie doet echt, wie nep?

Premier Mark Rutte en journalist Fidan Ekiz in 'WNL op Zondag'. Beeld Maaike Bos
Premier Mark Rutte en journalist Fidan Ekiz in 'WNL op Zondag'.Beeld Maaike Bos

Pfff, turbulent weekend weer. De NOS gelastte het ene na het andere speciale 'Journaal' in over de Nederland-Turkije-rel en gisterochtend buitelden 'WNL op Zondag' en 'Buitenhof' over elkaar heen om de rel te bespreken. De verslaggeving deed denken aan die rondom de coup in Turkije. Ook zo veel rode vlaggen in beeld - dat is al een overeenkomst.

Maaike Bos

Maar hoe groot is dit nu eigenlijk? Wie moeten we geloven? Bij alle ongrijpbare gebeurtenissen leek één woord permanent boven mijn beeld te hangen: geloofwaardigheid. Wie is nog oprecht en wie werkt aan zijn verkiezingsstrategie?

Rutte en Koenders gingen tot harde maatregelen over. Hadden ze de Turkse minister van familiezaken wel toegelaten als het een tijdje na 15 maart was geweest? Dat ontkende Koenders ten stelligste, maar nog steeds had Wilders er bij een minder ferme houding verkiezingsvoordeel uit kunnen halen.

Zelf mocht Wilders in 2009 Engeland niet in met zijn anti-islamfilm 'Fitna'. Hij was parlementariër, geen minister, als dat uitmaakt. Ook hij had vooraf geen toestemming en ging toch, om zich voor de camera's opzichtig te laten weigeren.

Veel gebeurtenissen vinden plaats juist omdat er camera's zijn. De beelden van die Turkse minister gevangen tussen de agenten, van die rode vlaggenzee in Rotterdam; ze komen Erdogan allemaal mooi uit. En Wilders, voor zijn antigeluid. En Rutte, voor zijn beeld als staatsman die pal staat voor de Nederlandse waarden.

Juristen internationaal recht die komen uitleggen of deze weigering echt mag, heb ik op tv nog niet gezien. De Nederlands-Turkse journalist Fidan Ekiz had in 'WNL op Zondag' ook een interessant punt. Ze baalde dat bij elk nieuws over Turkije alleen de fanatiekelingen in beeld komen. "Waar blijft de zwijgende meerderheid die denkt zoals ik?" zei ze fel. Vorig jaar liet ze in haar Vara-documentaire-serie 'De Pen & Het Zwaard' mensen zien die strijden tegen de vermorzelde persvrijheid en democratie in Turkije. Haar uitroep verbaasde me; zou echt ruim de helft van de Turken tegen Erdogan zijn? Ook in Nederland? Die mensen zien we inderdaad niet in het nieuws.

Zo sturen journalisten de beeldvorming, hoe onbedoeld ook.

Het 'gave' Nederland

Dat doen ze net zo in de Nederlandse verkiezingscampagne. Asscher moet op tv steeds weer beantwoorden waarom het zo slecht gaat met zijn PvdA. Ja, dan gaat het ook slecht! Niemand stemt graag op de verliezer. Klaver wordt al op het schild gehesen en de verslaggevers gebruiken de term 'Jessias' zo vaak dat 'ie straks nog in de Dikke Van Dale komt. Het effect versterkt zichzelf, weg van de werkelijke verhoudingen.

Gelukkig is Nederland 'een gaaf land' waar een Tim Hofman (BNN) voor zijn YouTubekanaal '#Boos Polertiek' gewoon boze jongeren mag meenemen naar de Haagse stolp. En waar horkerige lolbroeken van omroep Powned met de lijsttrekkers kunnen afspreken bij een parkeerdek of park voor een maf praatje. 'Rutger & Maxim op campagne' gaat lekker nergens over; beetje Pechtold laten giechelen, beetje Thierry Baudet jennen, en tegelijk gaat het over de ultieme vraag: wie doet echt, wie nep? Wie is het waard dat we hem op zijn woord geloven? Dat kan hier dus lekker wel.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden