Verkiezingen Catalonië laatste strohalm González

AMSTERDAM - Niet eerder hebben verkiezingen voor een Spaans regionaal parlement zoveel nationale aandacht gekregen als die in Catalonië. In het bijzonder van premier Felipe González die de verkiezingen van morgen in Spanjes belangrijkste autonome provincie als zijn laatste strohalm beschouwt in de aanloop naar de nationale parlementsverkiezingen.

Geteisterd door een niet aflatende reeks schandalen en onthullingen over Madrids betrokkenheid tot op het hoogste niveau bij de liquidaties door Gal-doodseskaders onder de aanhang van de Baskische terreurbeweging Eta, is de populariteit van de regerende Partido Socialista Obrero Español van González op een dieptepunt beland. Slechts een behoorlijk electoraal resultaat in Catalonië, aan winst of stabilisering wordt daarbij niet eens gedacht, zou González en de zijnen nog kans geven op een draaglijke uitslag, volgend jaar.

Wie de winnaar wordt, althans de grootste partij, is nu alweer zeker. Dat is wederom Convergencia i Unió, de christen-democratisch Catalaanse nationalisten onder leiding van Jordi Pujol, die al sinds 1980 de toon aangeeft en vanaf 1984 zelfs met een absolute meerderheid in het 135 koppen tellende Catalaanse parlement regeert. 'Koning Jordi's' wil is wet en dat wil hij graag zo houden.

Of hij en zijn CiU de huidige 70 zetels behouden is de vraag. De gedoogsteun waarmee CiU met zijn 17 'nationale' parlementariërs in de Cortes sinds 1993 de minderheidsregering van González in Madrid - met 159 van de 350 zetels - overeind hield, is de partij niet altijd in dank afgenomen. Zeker niet naarmate de regering-González dieper wegzonk in het Gal-moeras. Vandaar ook dat Pujol de afgelopen maanden zich eerst omzichtig, later steeds luider losmaakte uit de stilzwijgende coalitie met de socialisten.

Vervroegde verkiezingen eiste hij, in koor met de rechtse oppositie van de Partido Popular, liefst vóór de regionale verkiezingen in Catalonië zodat de kaarten dan duidelijk op tafel liggen. Toegeven aan deze eis zou voor González en zijn Psoe echter gelijk staan aan politieke zelfmoord, want wat de socialisten in deze fase vooral nodig hadden is adempauze, tijd om het getij voor de Psoe te doen keren. En een goede mogelijkheid meent González te zien in een geslaagd voorzitterschap van de Europese Unie, waarmee Spanje de tweede helft van dit jaar is belast.

CiU ging zelfs zover om de steun aan de nieuwe begroting van het kabinet-González te weigeren. Geen ramp, vond González, en continueerde gewoon de bestaande begroting en wil begin volgend jaar nog een poging doen. Hoe halfslachtig de houding van CiU was bleek uit het feit dat ze geen consequentie verbond aan deze steunonthouding en niet mee ging met een motie van wantrouwen van de Partido Popular tegen de regering.

Dit tot woede van PP-leider José Maria Aznar, die zijn opzetje om zo snel mogelijke verkiezingen te 'krijgen' - ijzer smeden als het heet is - daardoor de mist in zag gaan. Hij zal nu moeten wachten, mèt het risico dat het stof rondom de Gal-affaire wat is neergedaald.

Daarom is het voor hem en zijn PP van het grootste belang om morgen in Catalonië hun slag te slaan. En volgens de peilingen lukt dat ook. De PP, die nu 7 zetels heeft, zou zijn zeteltal ongeveer verdubbelen. Maar daarmee is ze nog geen bedreiging voor Pujol en zijn CiU. Want ook al zou de CiU haar absolute meerderheid kwijt raken, er liggen nog mogelijkheden genoeg om een coalitie te vormen, met de onafhankelijke Esquerra Republicana bijvoorbeeld, al gauw goed voor zo'n 10 zetels.

Zelfs kan de CiU nog hengelen naar de gedoogsteun van de Catalaanse socialisten, de PSC-Psoe, die zeker 10 van de 40 zetels lijken te verliezen. Steun for old times' sake nietwaar, net als vroeger, in Madrid. Dat zou González bijzonder goed uitkomen. Hij is dan in elk geval verzekerd van het voortbestaan van zijn regering tot aan de door hem gewenste datum van de vervroegde verkiezingen, maart volgend jaar waarschijnlijk. Want voor wat hoort wat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden