Verkiezingen brengen ook geen vrede

Nog even legde de Srilankaanse luchtmacht gisteren een bommentapijt over een bunkercomplex van de Tamilrebellen. Nog even voerden de rebellen, op hun beurt, een bloedige aanval uit op een marinebasis van de 'vijand'. Tweemaal een boodschap aan de 12 miljoen kiezers die vandaag in Sri Lanka naar de stembus gaan.

Het is genoeg geweest, vindt de regering van president Chandrika Kumeratunga. Genoeg met het geweld van de rebellen, die zich sinds het uitbreken van de burgeroorlog in 1983 hebben ontpopt tot een van de meest geduchte terreurgroepen ter wereld. Al meer dan 62000 mensen zijn in de jaren die volgden omgekomen, de meesten in het door Tamils bewoonde noord-oosten van het eiland.

Maar het vredesplan waar president Kumeratunga al maanden mee leurt, wil maar geen bijval krijgen in het Srilankaanse parlement. Daarom hoopt de president dat zij vandaag via de stembus alsnog steun kan verwerven. Het is zeer de vraag of dat lukt.

De Bevrijdings Tijgers van Tamil Eelam (LTTE) hebben óók schoon genoeg van de burgeroorlog, maar dan vooral omdat het de rebellen maar niet lukt om de strijd definitief te winnen. Ze hebben ongeveer 70 procent van Tamil-gebied in handen. Afgelopen voorjaar leek de victorie nabij. De rebellen plantten in april hun vlag op de strategische Olifantspas, de enige verbinding over land tussen het vasteland van Sri Lanka en het door Tamils bewoonde schiereiland Jaffna. Maar de opmars stokte vlak voor de stad Jaffna. Die is nog steeds in handen van het Srilankaanse leger.

Direct daarna gaf president Kumeratunga haar leger het bevel een nieuw offensief te beginnen tegen de rebellen. De president wil nog wel praten met de Tijgers, maar pas nadat die de wapens hebben neergelegd óf door haar leger zijn verslagen. Bij het geweld dat daarna losbarstte, is de oorlog ook naar de hoofdstad Colombo gekomen. De Tijgers sloegen terug met zelfmoordaanslagen. In het hele land geldt de noodtoestand. De president heeft de pers aan banden gelegd.

De escalatie eist zijn tol. In de maand voor de verkiezingen kwamen minstens 58 mensen om het leven. De meeste slachtoffer waren aanhangers van de partij van de president, de Volksalliantie (PA). Zelf was de president vorig jaar al doelwit van een aanslag. Ze ontsnapte in december ternauwernood aan de dood toen rebellen een zelfmoordcommando op haar afstuurden.

Toch heeft de president de Tamils (13 procent van de bevolking) wel íets te bieden. Ze wil de grondwet wijzigen om de regio's in het land op termijn -tien jaar- meer zelfbestuur te geven. Maar de meerderheid van Singalezen op het eiland is bang dat het land uiteen zal vallen als Sri Lanka een federatieve staat wordt. De Tamil Tijgers nemen met niets minder dan onafhankelijkheid genoegen.

Alleen met steun van de oppositie kan het vredesplan slagen, maar oppositieleider Ranil Wickremesinghe van de Verenigde Nationalistische partij UNP heeft deze zomer al eens getoond geen zin te hebben zijn rivale Kumeratunga te helpen. Hij is tegen het huidige militaire offensief.

Inhoudelijk verschillen de twee belangrijkste politici niet eens zoveel van elkaar. Vrede willen ze beiden, autonomie is ook voor de oppositie bespreekbaar. De opiniepeilingen geven ook al weinig hoop dat de kiezer dan het pleit wel zal beslechten. Geen van beide partijen haalt vandaag waarschijnlijk een meerderheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden