Verkeerde diagnose

Anorexia is de diagnose van dokter Bomhoff, de remedie is een flink financieel infuus, zonder bijwerkingen, zo zegt hij. Maar de diagnose klopt niet, en bijwerkingen moet de dokter eerlijk aan de patiënt vertellen.

Allereerst de diagnose: de lopende uitgaven van de overheid zijn onder Paars inderdaad gedaald tot onder het Europees gemiddelde. Maar dat is niet het gevolg van bezuinigingen op gezondheidszorg en onderwijs. Dat is het saldo van sterk afgenomen uitgaven aan sociale zekerheid, dankzij de spectaculaire toename van de werkgelegenheid, en toegenomen uitgaven aan gezondheidszorg, onderwijs, veiligheid en infrastructuur. Andere Europese landen waren minder succesvol bij het terugdringen van de werkloosheid, dus hun hogere uitgavenquote is geen verdienste, maar een probleem. De Nederlandse kwaal is dat ondanks de toegenomen uitgaven de wachtlijsten hardnekkig blijven, het imago van het onderwijs slecht blijft en de veiligheid niet verbetert. De juiste diagnose is dus dat extra geld alleen niet helpt, maar dat er vooral behoefte is aan meer vraagsturing, meer vrijheid en verantwoordelijkheid voor scholen en zorginstellingen en minder bureaucratie.

Dan de bijwerkingen: Bomhoffs voorstel om de gevolgen van de vergrijzing op te vangen met immigratie is even logisch als het voorschrijven van roomboter aan een hartpatiënt. Nederland wordt qua overbevolking slechts voorbijgestreefd door Bangladesh. De gevolgen in de vorm van ruimtegebrek en verkeersinfarcten ondervinden we allemaal dagelijks. Grootschalige immigratie is funest voor de leefbaarheid en het milieu. Bovendien is het niet nodig. Als wij Bomhoffs geliefde Europese gemiddelde zouden toepassen op het percentage arbeidsongeschikten, blijkt dat dit percentage in Nederland meer dan twee keer zo hoog is als in andere Europese landen. Meer handen aan het bed zijn het snelst te realiseren door hervorming van de WAO. Als de arbeidsparticipatie van vrouwen in Nederland ook nog eens toe zou nemen tot het Europees gemiddelde, bijvoorbeeld door vraagsturing in de kinderopvang, dan zouden de laatste zorgen over gebrek aan arbeidskrachten kunnen verdwijnen.

De bijwerkingen van de door Bomhoff bepleite extra uitgaven verzwijgt hij ook gemakshalve, maar ze moeten wel genoemd worden. Zijn voorstellen leiden tot een tekort op de begroting, daardoor stijgen de staatsschuld en de zinloze rentelasten, terwijl er zoveel nuttiger bestedingen zijn. En de vergrijzing gaat gewoon door. Bovendien zijn de voorgestelde uitgaven structurele uitgaven: het gaat vooral om extra geld voor salarissen. Wanneer de economie tegenzit, zullen er pijnlijke bezuinigingen moeten volgen. Tenslotte bewijst Bomhoff de huidige ouderen geen dienst. Meer geld pompen in een arbeidsmarkt waar al een enorme krapte heerst, zorgt niet voor meer werknemers, wel voor een loon-prijsspiraal Daarom zullen zijn voorstellen de inflatie aanjagen en de waarde van pensioenen en spaargeld aantasten. Huidige en toekomstige generaties zijn gebaat bij financiële degelijkheid, niet bij wonderdokters.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden