Verkeer / Bermrouw is overal anders

Ze doemen steeds vaker op: herdenkingstekens voor slachtoffers van verkeersongevallen. Wegbeheerders gedogen of verbieden ze. De PvdA wil één regeling voor alle nabestaanden.

AMSTERDAM - Of je nou in Friesland, Drenthe, Zeeland of Noord-Brabant woont, maakt doorgaans weinig uit. Overal gelden dezelfde wetten en regels. Behalve wanneer je als nabestaande een gedenkplek voor een verongelukt familielid wilt inrichten, pal naast de weg, op de plek des onheils. Dan blijkt elke provincie er eigen beleid op na te houden.

Naar verhouding vallen er in de provincie Drenthe jaarlijks veel dodelijke verkeersslachtoffers. Dat heeft te maken met het feit dat in dit deel van Nederland vooral de relatief onveiligere provinciale wegen liggen. Toch heeft dit gegeven niet geleid tot een hausse aan bermmonumenten voor verkeersslachtoffers.

Dat komt door het beleid van het provinciebestuur. Nog voordat het uit Zuid-Europa overgewaaide fenomeen ook in Nederland wortel kon schieten, trokken de bestuurders duidelijke grenzen: bloemen mogen wél, monumenten niet. ,,En dat heeft alles te maken met de verkeersveiligheid'', zegt een woordvoerder van de provincie.

,,Wij hebben een periode gehad dat anderen dan nabestaanden allerlei voorwerpen plaatsten in de berm. Daarmee geconfronteerd heeft Drenthe meteen actie ondernomen. Om pijnlijke discussies te voorkomen over wat wel en niet mag, hebben we duidelijkheid geschapen: géén bermmonumenten dus. De berm moet vrij blijven.''

De bestuurders in Noord-Brabant wilden zover niet gaan. Ook daar verschenen enkele jaren geleden de eerste bermmonumenten. ,,Hoewel wij ook hechten aan verkeersveiligheid'', zegt een woordvoerster, ,,vonden wij een verbod niet het juiste antwoord op de gedenktekens. Het helpt tenslotte mensen bij hun rouwverwerking. Voorkomen moet alleen worden dat de monumenten verkeersdeelnemers afleiden.''

En daarom besloot Brabant nabestaanden de gelegenheid te geven te kiezen voor een beperkt assortiment herdenkingsmateriaal. ,,Wij hebben een eigen gedenktegeltje ontworpen'', aldus de woordvoerster. ,,Wie iets anders wil, kan kiezen voor een klimop op de plek des onheils. We hebben tot dusver vier tot acht verzoeken gehad.''

Niet alleen provincies, ook gemeenten bepalen hun eigen beleid. De Brabantse gemeente Bladel schakelt zelfs een kunstenaar in om rouwende nabestaanden tegemoet te komen. Voor vierhonderd euro kunnen inwoners een tachtig centimeter hoog roestvrijstalen kunstwerk kopen dat het geknakte leven symboliseert, compleet met de datum van het ongeval en naam van het verongelukte slachtoffer erop. Op dit moment staat er één in de gemeente. Andere objecten zijn taboe.

Mevrouw S. de Kroes-Suverein is secretaris van de landelijke Vereniging Verkeersslachtoffers. Zij juicht het initiatief van de PvdA van harte toe om te komen tot landelijke afspraken. Ze ergert zich mateloos aan de moeite die het nabestaanden nu vaak kost om toestemming te krijgen van gemeenten en provincies voor het plaatsen van een gedenkteken. ,,Zo'n monument vormt een erkenning voor verkeersslachtoffers'', zegt ze. ,,Het is tevens een waarschuwing voor mensen om op die plek extra op te passen. Nabestaanden willen niet dat anderen overkomt, wat hun dierbaren is overkomen.''

Dat veroorzakers van dodelijke ongevallen tegen bermmonumenten zijn vanwege de pijnlijke herinneringen, gaat er bij De Kroes niet in. ,,Mensen die iemand verloren hebben, worden daar elke dag aan herinnerd. Zij hebben levenslang gekregen. Een dader die door zo'n gedenkteken geconfronteerd wordt met wat er is gebeurd, leert zo begrijpen wat een ander moet doormaken. Bovendien maakt het hem wellicht wat voorzichtiger.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden