VERKAMMAN

Tijdens deze week van verdriet, ben ik in gedachten vaak terug gegaan naar de zomer van 1978. In Argentinië werd het WK-voetbal gespeeld en Johan Woldendorp en ik verbleven voor Trouw ruim een maand in dat toen moorddadige land. Een politiek links georiënteerde voorhoede -geleid door het Neerlands Hoop-duo Freek de Jonge/Bram Vermeulen- vond dat het Nederlands elftal het toernooi moest boycotten. In een land waar op zo grote schaal systematisch door de overheid werd gemarteld en gemoord, mocht nooit het belangrijkste voetbalevenement worden gespeeld. Johan Woldendorp, in politieke zin een kind van de Groningse rode familie, was het eens met Bram en Freek. Hij volgde het spoor van enkele journalisten, die vooral ook in de kringen van de Volkskrant, Vrij Nederland en het weekblad Voetbal International waren te vinden.

Zelf had ik wat meer twijfels. Enerzijds begreep ik uiteraard dat het magere belang van topvoetballers eigenlijk lachwekkend was in vergelijking met het belang dat De Jonge, Vermeulen en hun aanhangers nastreefden, namelijk een einde maken aan het grove onrecht in het land dat wel de martelkamer van Zuid-Amerika werd genoemd. Zelfs iemand als Joop den Uyl vond het een moeilijke kwestie. Beseffend dat zijn aanhang zich voor een niet gering deel tussen het voetbalvolk bevond, nam Den Uyls PvdA heel lang halfzachte standpunten in. Pas nadat er al geen weg terug meer was en VVD-minister van buitenlandse zaken Van der Klaauw het onjuist had geacht Oranje niet naar Argentinië te laten gaan, sprak het partijcongres van de PvdA zich werkelijk op het laatste moment uit voor een boycot.

Ik voelde zelf wel iets voor het standpunt dat de Franse bondscoach Michel Hidalgo uitdroeg: wel naar Argentinië gaan, maar dan in dat land heel duidelijk laten horen hoe over generaal Jorge Videla en diens collega-beulen werd gedacht. In die geest handelden uiteindelijk ook enkele Oranje-voetballers. De bondscoaches Ernst Happel en Jan Zwartkruis blonken in dit verband uit door domkoppen-taal, maar de spelers Wim Rijsbergen, Jan Jongbloed en Wim Suurbier wilden het indrukwekkende protest van De Dwaze Moeders op de Plaza de Mayao met eigen ogen zien. En ik heb het altijd ook zeer gewaardeerd in aanvoerder Ruud Krol, dat hij eventueel de wereldbeker beslist niet uit handen van Videla zou aannemen. Deze daad, die Krol op het nippertje niet kon verrichten, is voor mij een voorbeeldje voor (bijvoorbeeld) de huidige PvdA-politici, van wie ik thans nog maar moet zien of zij de handel en wandel van Videla-kornuit 'Papa Zorreguieta' werkelijk nog eens willen onderzoeken.

In Argentinië onderzocht Johan Woldendorp indertijd wel veel. Van sportverslaggever transformeerde hij zich tot algemeen verslaggever. Nooit zal ik vergeten hoe wij in Buenos Aires gesprekken voerden met mensen die tot in de details vertelden over de manier waarop zij waren gemarteld. Ik hield me incidenteel met die interviews bezig, Johan beet zich er weken lang in vast. Toen een ex-gevangene ons had verteld dat zijn folteraars hem dagen lang hadden gedwongen op zijn tenen te staan teneinde de verdrinkingsdood te voorkomen, begreep ik hoe zot de wereld was waar ik óók over moest schrijven. Kort na het gruwelijke relaas van die ex-gevangene vatte mijn onvergetelijke, vorige week zaterdag overleden collega alle waanzin in één zinnetje samen: ,,Zo, jongen, nou straks ook nog even een stukje over het remmende gras in het stadion van Mendoza.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden