Verjaarscadeau voor Beatrix.

Verjaarscadeau voor Beatrix

Deze masterclass is vrijdag officieel begonnen in aanwezigheid van het koninklijk paar. Beatrix en Claus kennen Rostropovitsj van prive-concerten die hij op hun verzoek in het paleis aan het Noordeinde heeft gegeven. De deelnemers zijn geselecteerd door de grote conservatoria in ons land. Niet alleen cellisten werden uitgenodigd, er was ook een een strijkkwartet en een blaaskwintet bij. Het cadeau hield in dat Rostropovitsj geen honorarium vroeg voor de overdracht van zijn muzikale kennis. De koningin toonde zich zeer ingenomen met dit geschenk.

Habsburghuwelijk: ook een oude liefde genaamd Camilla

Bijna leek het erop alsof de tijden van weleer teruggekeerd waren. In de bedevaartsplaats Mariazell - een symbool voor het oude Oostenrijk-Hongarije bij uitstek - trouwde gisteren Karl von Habsburg, de oudste zoon van Otto von Habsburg, met barones Francesca Thyssen-Bornemisza, een telg van de befaamde industrielenfamilie. Een huwelijk dat nauwelijks keizerlijker gekund had: schuttersgilden in operette-uniformen, fanfare's in klederdracht, studentencorpora in vol ornaat en enkele daverende saluutschoten nadat het bruidspaar zijn jawoord gesproken had.

Desondanks was het 'huwelijk van het jaar' er een met schaduwzijden. Het grootste deel van de familie Habsburg bleef weg en eveneens de hele hoge Weense adel. Een nogal stiefmoederlijke behandeling van de pers leidde nog net niet tot vechtpartijen. Terwijl potige ordebewaarders journalisten weg trachten te dringen, roepen fotografen schande over het ontbreken van een perstribune. Plaatjes van het bruidspaar mochten alleen op afstand gemaakt worden, in de kerk geldt voor de pers niet komen.

De enorme publiciteit voor de bruiloft kwam niet uit de lucht vallen, want de laatste maanden was er, met uitzondering van de Windsors, geen vorstenfamilie die zo vaak in het nieuws was als de in 1918 onttroonde Habsburgers. Nu eens lag de musical over keizerin Elisabeth in alle monden, dan weer zorgden nieuwe onthullingen over de zelfmoord van kroonprins Rudolf dagenlang voor voorpaginanieuws.

En toen in november Otto von Habsburg 80 werd, kreeg hij een eerbetoon, als ging het om een regerend vorst. Opmerkelijk, aangezien de oud-kroonprins nog niet zo lang geleden bij links Oostenrijk nog als een reactionaire griezel gold, die het Portugese kolonialisme door dik en dun verdedigde en zijn kinderen naar 'oom' Ian Smith op vakantie stuurde.

Tegenwoordig zwijgen de socialisten over het thema Habsburg. Alleen Josef Cap, de secretaris-generaal van SPO, uitte zijn bezorgdheid dat de familie zou trachten in Oost-Europa haar oude macht te heroveren. "Sommige van deze volkeren kan het toch al niet meer schelen. Men denkt dat misschien met de oude Habsburgers tenminste weer een beetje rust zal terugkeren."

Een ding mag de verontruste republikeinen echter tot troost dienen: sinds hij in 1981 lid werd van het Europees parlement, is niet meer Otto, maar zijn zoon Karl de officieuze troonpretendent. En terwijl zijn vader een ervaren staatsman en de auteur van talrijke boeken is, lopen zelfs fanatieke monarchisten niet warm voor de jonge Habsburg.

De 32-jarige Karl is een eeuwige student in de rechten en voorzitter van de Oostenrijkse afdeling van de Paneuropa-Unie, een conservatiefchristelijke organisatie van monarchistische snit. Daarnaast gebruikt de keizer in spe ook onconventionele wegen in het nieuws te blijven. Sinds enkele maanden is hij presentator van de tv-quiz Who is who? Met matig succes overigens: de kijk- en waarderingscijfers laten te wensen over, maar voldoende om door de roddelpers tot 'meest begeerde vrijgezel van Oostenrijk' uitgeroepen te worden. Een rol die hij gisteren dus verloren heeft. Jammer voor Karl dat de Oostenrijkse pers blijkbaar in een mum van tijd een achterstand van 70 jaar ingehaald heeft. Stond het begin van de Habsburggolf nog in het teken van tamelijk onkritische nostalgie, nu is het Engels aandoende royalty-roddel wat de klok slaat. Waarbij de paralellen met de Windsors werkelijk frappant zijn.

Zo werd Francesca Thyssen geconfronteerd met onthullende foto's (Fergie) en is ze voor veel monarchisten als lage adelijke eigenlijk beneden zijn stand (Di) en net als in Engeland zorgt een ex-geliefde met de naam Camilla voor opschudding. Volgens de Oostenrijkse Camilla, een verre nicht van Karl, zou Otto von Habsburg er wat betreft huwelijken beneden stand een dubbele moraal op na houden. "Mijn burgerlijke grootmoeder werd vanwege haar afkomst niet geaccepteerd. Zij werd geen enkele keer door de familie bezocht. Dat bij Karl nu andere maatstaven gelden, doet pijn."

Een nog groter probleem voor de monarchisten is dat Francesca, in tegenstelling tot de streng gelovige Karl, een nogal lichtzinnige reputatie heeft. De steen des aanstoots was een foto van Francesca met opwaaiende avondjurk. En blijkbaar niets daaronder.

De nieuwe mevrouw Habsburg beschouwt de affaire niet alleen als hypocriet, maar bovendien als ouwe koek. "Ik heb mij allang uit het society-leven teruggetrokken. Ik was die oppervlakkige wereld, die tot mijn eigen oppervlakkigheid geleid had, zat." De laatste tijd is Francesca ook vooral in biddende houding te zien geweest.

De aanwezigen in Mariazell zal zulks een zorg geweest zijn. Want wat telde was een luisterrijk huwelijk, een knappe 'kroonprinses' en de officieel verboden keizershymne tot besluit. "Inmiddels lijkt Habsburgs troon met Oostenrijks lot verenigd."

Koninklijke agenda

Maandag 1 februari is koningin Beatrix in de hervormde kerk in Nieuwerkerk bij de herdenking van de watersnood. Zij legt ook een krans in Ouwerkerk waar in 1953 het laatste dijkgat werd gedicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden