Verhofstadt geeft er de brui aan als leider Vlaamse VLD

Van onze correspondent BRUSSEL - Guy Verhofstadt stapt op als voorzitter van de Vlaamse liberalen. Zijn partij, de VLD, boekte bij de recente verkiezingen weliswaar winst, maar Verhofstadt had zich ten doel gesteld de rooms-rode meerderheid te breken. En dat lukte niet.

De storm die Verhofstadt ontketende in de Belgische politiek is gaan liggen. De 42-jarige Guy Verhofstadt was de jonge, opstandige advocaat uit Gent, die op zijn 28ste voorzitter werd van de liberale PVV, de voorganger van de huidige VLD. Drie jaar later zat Verhofstadt al in de regering Martens, als minister van begroting en vice-premier. Het avontuur zou slechts drie jaar duren. En het was voorlopig de laatste regeerervaring van de liberalen; ze zitten al acht jaar in de oppositie.

Vanuit de oppositie zinde Verhofstadt op een politieke vernieuwing. Dat mondde uit in zijn eerste Burgermanifest, dat kort voor de verkiezingen van 1991 verscheen. Verhofstadt trekt daarin van leer tegen de gevestigde Belgische politiek en vooral tegen de macht van de zogenoemde drukkingsgroepen (vakbonden, ziekenfondsen, boerenbond etcetera). En hij lanceerde (wilde) ideeën om de macht weer terug te geven aan de burger.

De publikatie werd hem niet in dank afgenomen. De verkiezingen van 1991 draaide uit op een overwinning van het Vlaams Blok en van de protestpartij van Van Rossem. Verhofstadt kreeg het verwijt de anti-politiek in de kaart te hebben gespeeld. Tegelijk werd echter zijn vernieuwing gevreesd. In 1992 werd de oude liberale PVV omgetoverd in de VLD: de Vlaamse Liberalen en Democraten. Deze partijvernieuwing trok enkele kopstukken uit andere Vlaamse partijen. En christen-democraten en socialisten begonnen gehaast met een eigen vernieuwing. Wie niet vernieuwde leek gedoemd te sterven.

De opiniepeilers wisten het zeker: de VLD zou de grootste partij van Vlaanderen worden. Bij de eerste test, de Europese verkiezingen van 1994, hadden ze het bij het verkeerde eind: de VLD boekte slechts een lichte winst. Op het hoofdkwartier in Brussel stond alles klaar voor een groots feest. Het werd een afgang; Verhofstadt was in geen velden of wegen te bekennen. Er moest uren op hem worden ingepraat om te voorkomen dat hij er de brui aan zou geven. De hoop bleef echter leven dat het er bij de parlementsverkiezingen van vorige week alsnog van zou komen. De campagne pakte verkeerd uit. Het grote thema werd de sociale zekerheid. Op dit terrein genieten de liberalen weinig vertrouwen. En de voorzitter van de socialisten, Louis Tobback, kreeg de kans zich op te werpen als de hoeder van uitkeringen en pensioenen.

Verhofstadt kondigde zijn vertrek aan in De Standaard, niet bepaald de huiskrant van de liberalen. Hij zegt te hopen dat zijn opvolger zijn lijn zal voortzetten. Verhofstadts maatje Patrick Dewael wordt getipt als nieuwe voorzitter. Maar het is niet uitgesloten dat er een richtingenstrijd losbarst. De 'oude' liberalen hadden steeds kritiek op Verhofstadt. En hun voorman, oud-minister van verkeer, Herman De Croo, deed het bij de verkiezingen in zijn district opvallend goed. De Croo zal zich zeker kandidaat stellen voor het voorzitterschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden