Verhitte strijd om Brusselse miljarden

De Deense minister van Europese Zaken Nicolai Wammen (links) praat met zijn Zweedse collega Birgitta OhlssonBeeld EPA

Meer dan duizend miljard euro moet de Europese Unie kunnen uitgeven in de periode 2014 tot 2020. Veel te veel, vindt een groepje vooral Noordelijke EU-lidstaten. Maar de Europese Commissie, het europarlement en landen in het Oosten en Zuiden willen niet bezuinigen.

Zweden nam deze week het stokje over als strengste EU-land. Minister Birgitta Ohlsson (Europese zaken) hekelde het voostel van Cyprus, de huidige EU-voorzitter, om vijftig miljard euro te besparen op de begroting die de Europese Commissie heeft voorgesteld. Het zevenjarige financieel kader bepaalt de grote lijnen, per jaar kan er straks alleen nog wat gesleuteld worden.

Met de besparing die de Cyprioten willen, zou het totaalbedrag net onder de duizend miljard komen en dat ziet er al netter uit. Maar dat bedrag is nog altijd meer dan de totale uitgaven in de huidige periode, die eind volgend jaar afloopt.

Begroting uit de jaren vijftig
Ohlsson wil 'drie- of viermaal' zo veel bezuinigen als Cyprus, dus tenminste 150 miljard euro. Maar ze heeft ook inhoudelijke kritiek: de begroting is gedateerd, geschikt voor 'de jaren vijftig'. Want er wordt te weinig gesneden in de landbouwuitgaven en te veel in onderzoek en ontwikkeling.

De gerenommeerde Zweedse minister van buitenlandse zaken Carl Bildt sloot zich via Twitter direct bij zijn collega aan. Hij noemde het Cypriotische voorstel 'opvallend achteruit kijkend'. "Zijn ze zich ervan bewust dat we in een veranderende wereld leven?"

Dwarsligger Groot-Brittannië
Met hun strenge opstelling haken de Zweden aan bij de notoire dwarsligger Groot-Brittannië. Premier David Cameron verklaarde eerder al dat het budget voor de komende zeven jaar bevroren moet worden, in absolute bedragen. Dat komt neer op een bezuiniging van circa 200 miljard euro ten opzichte van de Brusselse plannen. Maar dat gaat het Britse parlement niet ver genoeg. Het Lagerhuis sprak zich woensdag in meerderheid uit voor een verlaging van de totale uitgaven in euro's, vergeleken met de lopende meerjarenbegroting. Veel leden van de oppositie wilden Cameron dwarszitten, maar ook veel eurosceptische conservatieven stemden voor.

Cameron kan zich nu keihard opstellen in Brussel. "We zullen ieder akkoord vetoën dat niet goed is voor de Britse belastingbetaler", zei minister van financiën George Osborne gisteren. Ook Nederland is voor een stevige bezuiniging op de commissieplannen.

Landbouwsubsidies
Frankrijk en Duitsland zijn gematigd positief over het Cypriotische voorstel. Voor Frankrijk is het belangrijk dat de landbouwsubsidies, waar het land sterk van profiteert, overeind blijven.

Ook de steun aan economisch zwakke regio's (het zogeheten cohesiebeleid) is een grote uitgavenpost. Landen als Spanje en de lidstaten in Midden- en Oost-Europa profiteren sterk van deze gelden, die onder meer gebruikt worden om wegen en andere infrastructuur aan te leggen.

1 procent van wat Europeanen verdienen
De Europese Commissie is ongelukkig met alle bezuinigingsplannen. Europese ambtenaren beklemtonen dat de gelden nodig zijn voor investeringen die Europa uit de crisis moeten trekken. Ze wijzen erop dat de EU-begroting nauwelijks meer bedraagt dan 1 procent van wat alle Europeanen samen verdienen en hopen de uitgaven ondanks het verzet op peil te houden.

De komende weken vechten de lidstaten en de commissie hun geschillen uit. Op een extra Europese top over drie weken moeten de knopen worden doorgehakt. Lukt dat niet, dan mag de volgende voorzitter Ierland het stokje vanaf 1 januari overnemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden