Verhalen om het leven te oefenen

De onbekende John Cameron Mitchell regisseerde Hollywood-ster Nicole Kidman in een film over de dood van een zoontje. Een onderwerp dat vraagt om een onzichtbare regie, vindt hij zelf.

De New Yorkse film- en theaterregisseur John Cameron Mitchell is nog niet heel bekend buiten New York. Hij regisseerde eerder het muzikale melodrama 'Hedwig and the Angry Inch' (2001) en de seksfilm 'Shortbus' (2006), films die ook in Nederland zijn uitgebracht. In 'Hedwig and the Angry Inch' speelde Mitchell zelf de travestiet en zangeres Hedwig die in Berlijn zijn hart verliest aan de knappe Tommy Gnosis, een zanger die er met Hedwigs fans vandoor gaat. Vijf jaar later volgde 'Shortbus' waarin verschillende New Yorkse personages gevolgd worden tot aan de ingewikkeldste standjes in hun bed. De hoofdrolspeelster Sook-Yin Lee, in het echte leven consultant maar in de film een sekstherapeute die geen orgasme kan krijgen, verloor haar baan vanwege haar rol in 'Shortbus'.

Dat waren cultfilms die Mitchell zo zijn eigen publiek opleverde, maar het waren geen films die je direct associeert met A-list Hollywoodfilmster Nicole Kidman. Toch koos Kidman regisseur Mitchell uit voor de regie van haar eerste eigen productie, 'Rabbit Hole', naar een toneelstuk van David Lindsay-Abaire over de worsteling van een echtpaar dat hun vierjarig zoontje heeft verloren bij een ongeluk. Een zwaar onderwerp dat door regisseur en acteurs ingehouden werd verfilmd, erg 'straight' wel, zonder veel tierlantijnen. Kidman kreeg een Oscar-nominatie voor haar optreden als de rouwende moeder.

In een prachtig kitscherig Pigallerig hotelletje in Parijs staat Mitchell de pers te woord over 'Rabbit Hole'. Zijn film mag dan nu wel 'straight' en A-list Hollywood zijn, zijn favoriete locatie is dezelfde gebleven, lacht hij.

Hoe kwam Nicole Kidman op het idee om juist u voor deze film te vragen?

"Instinct, denk ik. Ik heb bij wijze van auditie een uur met haar aan de telefoon gehangen. Mijn agent gaf mij het script en ik was zeer geraakt. Ik heb zelf als tiener mijn broertje verloren die verongelukte op dezelfde leeftijd als het kind in deze film, dus de symptomen van het verlies zijn me vertrouwd. Ik vind zelf trouwens ook niet dat deze film zo ver van mijn eerdere films afstaat. Al mijn films gaan over karakters die vervreemd zijn van hun omgeving en die uit moeten zoeken hoe ze hun isolement kunnen opheffen. Dat is ook iets wat ik uit mijn eigen leven ken, als de homoseksuele zoon van een militair. Maar Kidman reageerde heel positief op de ideeën die ik had over de regie, die volgens mij onzichtbaar moest zijn, niet te veel aanwezig. Ze zei ook dat ze 'Shortbus' had gezien maar we hebben het verder nooit over die film gehad." (lacht)

Dit is, anders dan uw eerdere films, een heel realistische film, zonder excessen.

"Het script legt een bepaalde toon op. Dit script was zeer helder gestructureerd, realistisch, maar ook weer niet heel documentair. Het is geen Cassavetes. Het is een script als voor zo'n ouderwetse Hollywoodfilm van de jaren zeventig en tachtig; 'Kramer versus Kramer' en 'Ordinary People'. Goede huilfilms. Zo'n soort film vraagt om voorzichtigheid. Je moet mensen het leed niet inwrijven, het moet geen 'griefporn' worden. Maar het andere cliché bij zo'n zwaar onderwerp is dat het heel kaal wordt verfilmd, hopeloos. Ik wilde eigenlijk een lichte film maken over een zwaar onderwerp. Een publieksvriendelijke film, die hoop biedt aan het einde, maar zonder de ernst te schuwen."

Waarom maakt Hollywood die ouderwetse huilfilms niet meer?

"Hollywood zoekt het geld nu alleen nog maar in gigantische producties, dit soort films schuiven ze naar de onafhankelijke cinema door. Onze behoeftes zijn ook veranderd met de komst van alle digitale technologie, denk ik wel eens. Mensen worden getraind om emoties te vermijden. Er is geen tijd meer voor depressie, je moet een pil pakken of de tijd opvullen met drukte. Dit soort films zijn een te stil genre. Iemand vroeg me zelfs waarom ik over zo'n zwaar onderwerp als de dood van een kind in hemelsnaam een film wilde maken. Ik was eigenlijk nogal geshockeerd door die vraag. Alsof dit niet is waar films voor bedoeld zijn! Dit zijn toch de zaken die je in fictie moet onderzoeken? Alsof je van 'reality shows' leert hoe je met het echte leven om moet gaan. Mensen hebben verhalen nodig om voor het leven te oefenen. In deze film gaat het bovendien niet direct over die gebeurtenis zelf, als de film begint zijn we al acht maanden verder. Het gaat over hoe we omgaan met de wisselvalligheden van het lot."

De verwantschap die ontstaat tussen de zestienjarige automobilist en de moeder is mooi getroffen. De scènes tussen Kidman en die jongen zijn erg goed.

"Ja, die jongen, Miles Teller, is geweldig. Hij is ervaringsdeskundig ook. Hij verloor vrienden bij een ongeluk, waar hij zelf de littekens in zijn gezicht aan over heeft gehouden. Dit was zijn eerste film. Hij heeft het soort waardigheid dat je wel vaker ziet bij jonge mensen die iets vreselijks hebben meegemaakt: een zekere 'gravitas'. Die ervaring hielp hem ook. Hij maakte zich minder druk om Kidman en al dat gedoe. Hij had minder angst."

U hebt zelf als tiener een broertje verloren. Was dit een herkenbaar gegeven voor u?

"Toen mijn broertje verongelukte in de jaren zeventig was er nog geen rouwtherapie. Zeker mijn moeder zocht de troost erg in het katholieke geloof. Ze had het voortdurend over hoe hij vanuit de hemel op ons neerkeek. Dat vond ik niks. Ik was een tijd erg vroom maar dat ongeluk deed mijn geloof de das om. Eigenlijk zocht ieder van ons zijn heil ergens anders. Mijn moeder in het geloof, mijn vader in zijn werk, mijn broers in problemen en drugs, en ik verstopte me in verhalen, in strips. Het was een gebeurtenis die ons uiteenrukte. Dat was herkenbaar voor me in het script, hoe de man en de vrouw ieder een andere weg bewandelen."

Heeft u enig idee waarom Nicole Kidman nou juist dit script wilde verfilmen?

"Nicole is een beetje een freak, net als ik. Ze leeft al vanaf haar eerste begin als actrice in een 'bubble', achter glas. Ik stel me zo voor dat ze dat terugvond in dit script. Het leven van deze vrouw in de film is heel gewoon, maar ze is ook een buitenstaander. Ze komt uit een lagere klasse waaruit ze zich omhoog heeft gewerkt. Ze schaamt zich een beetje voor haar familie. Ze heeft die perfecte baan gevonden, perfecte man, het kind, en dan gebeurt er zo'n ongeluk en wordt dat alles vernietigd. Daar moet ze mee zien te leven. Daarvan zie ik wel iets terug in Nicole. Ik stel me zo voor dat ze een onhandig, verlegen kind was, veel te lang. En dan nu dat sterrendom, die glamour. Maar Nicole is een artiest, ze wil dingen doen die haar angst aanjagen. Er zijn niet veel A-list sterren die risico's nemen, die kleine films maken met Noah Baumbach of Steven Shainberg. Zij heeft dat nodig."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden