Verhagen: Alleen kritiek in kleedkamer

Strijd in het CDA voor openheid en vernieuwing botst met de lijn van de partijtop

Kritiek op het CDA en de partijleiding mag worden uitgesproken maar alleen binnenskamers. "Elkaar stevig de waarheid zeggen kan altijd, maar wel in de kleedkamer. Op het veld staan we schouder aan schouder, vormen we een eenheid en komen we voor elkaar op", zo verklaarde vicepremier Maxime Verhagen zaterdag op het partijcongres in Den Haag.

De uitspraak van Verhagen was overduidelijk een reactie op partijprominenten als de oud-ministers Ab Klink, Cees Veerman, Ernst Hirsch Ballin en Kamerlid Ad Koppejan die veel kritiek hebben op de koers en organisatie van de partij. Het partijcongres werd 's ochtends nog getrakteerd op een interview met Ad Koppejan in deze krant, waarin hij gepeperde uitspraken deed over de staat waarin de partij zich bevond. "Het CDA zit in een diepe crisis. (...) We hebben geen eigen verhaal, geen eigen gezicht, geen visie op de toekomst. Te veel op de macht gericht", analyseerde Koppejan, die samen met collega-Kamerlid Kathleen Ferrier tegen het gedoogakkoord met de PVV was.

Zijn woorden vielen zaterdag bitter slecht bij de partijtop. "Koppejan levert alleen maar kritiek. Ik hoor nooit constructieve voorstellen. Hij moet meehelpen bouwen aan de partij", reageerde Liesbeth Spies, tot zaterdag interim-voorzitter van de partij. Verhagen liet weten 'teamspirit te missen'. "Wat is de winst van negatieve uitspraken doen over elkaar?", zei hij in zijn toespraak. Collega-parlementariërs meenden dat Koppejan de eenheid van de CDA-fractie had doorbroken.

Fractievoorzitter Sybrand Haersma Buma was woedend op het Kamerlid, maar reageerde desgevraagd terughoudend. Hij sloot niet uit dat morgen tijdens de fractievergadering van het CDA in de Tweede Kamer de uitspraken van Koppejan worden besproken. Het lastige voor Haersma Buma is dat hij Koppejan niet uit de fractie kan zetten, omdat er dan geen Kamermeerderheid meer is voor het gedoogakkoord.

De reacties van met name Verhagen en Spies roepen de vraag op of de christen-democraten in de top van de partij in staat zullen zijn om de 'luiken open te gooien', zoals de CDA-achterban wenst. Verhagen gaf zelf al een belangrijke vingerwijzing in zijn toespraak met zijn opmerking over het binnenskamers houden van kritiek. Hij riep op tot herstel van het onderlinge vertrouwen.

Kathleen Ferrier zei desgevraagd dat de reacties uit de partijtop symptomatisch zijn voor de malaise in het CDA: problemen niet openlijk bespreken en critici de mond snoeren. Zij verklaarde vierkant achter Koppejan en zijn uitspraken in Trouw te staan. Ook tal van andere partijgenoten spraken desgevraagd hun steun uit voor het Kamerlid uit Zeeland.

Een overduidelijk signaal dat de basis van de partij meer openheid wil en meer transparantie in de selectie van kandidaten, vormde de zaterdag breed gesteunde resolutie om de partij te vernieuwen, overeenkomstig aanbevelingen uit het rapport-Frissen. In dit kritische rapport is gekeken naar de enorme nederlaag bij verkiezingen voor de Tweede Kamer, in juni vorig jaar.

Hervorming van de partijorganisatie is de voornaamste klus van Ruth Peetom. Dat circa 60 procent van de leden zijn stem had uitgebracht op haar en niet op Sjaak van der Tak, is een tweede belangrijke aanwijzing dat de achterban vernieuwing wil.

Van der Tak verklaarde bij zijn kandidaatstelling het gedoogakkoord te steunen en ook de koers richting rechtervleugel van het politieke spectrum te willen verleggen. Daardoor werd hij ongewild de kandidaat van de partijtop.

Peetoom stemde tegen het akkoord en wil terug naar het politieke midden. De discrepantie tussen partijleiding en basis kwam daardoor zaterdag levensgroot op tafel te liggen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden