Verhaal met meer kanten

Perdiep Ramesar

Een voorbeeld: een Kamerlid vindt het gemiddelde hok van een circusleeuw te klein omdat die amper bewegingsvrijheid geeft, en stelt aan de minister de vraag waarom dit nog mag.

Daar kunnen de ambtenaren van het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit vast een wetenschappelijk onderzoek tegenover stellen waarin staat dat een leeuw maar twee vierkante meter nodig heeft. Bovendien staat er in de wet nog niets over de grootte van circusleeuwenkooien. Maar nog afgezien daarvan: als een hok met meters moet worden vergroot, kan dit het einde van het rondreizend circus betekenen, omdat het toeren dan onmogelijk wordt. Dan zien onze kinderen misschien wel nooit meer een circusact met leeuwen.

Misschien kunnen zulke inzichten zelfs het kabinetsbeleid rondom een gevoelig onderwerp als dierenwelzijn beïnvloeden. „Dat is een mogelijkheid”, zegt ethicus Franck Meijboom van het Ethiek Instituut van de Universiteit Utrecht. Hij is een van de universitair docenten die samen met de Wageningen Universiteit in december of januari een tweedaagse ethische training geeft aan ambtenaren van het ’groene’ ministerie. „Het eerste doel van de training is dat de ambtenaren zich bewust worden van de verschillende afwegingen die mogelijk zijn bij een voorstel of vraag. Ze vallen dan niet telkens terug op louter wetenschappelijke, technische of juridische feiten.”

Het initiatief voor die training komt van het ministerie zelf, want van de beleidsmakers wordt steeds vaker een ethische afweging gevraagd. Zo vroegen de PvdA en de ChristenUnie in 2008 een ’ethisch afwegingskader’ bij de vernieuwde wet Dieren aan minister Gerda Verburg (CDA, landbouw). Die wet kwam onlangs in de Tweede Kamer en de minister voldeed inderdaad aan het verzoek, want dat ethisch afwegingskader lag daar bij. Daarin vertellen de beleidsmakers waar ze mee worstelden voordat de minister de wet presenteerde. Daar komt nog bij dat sinds de komst van de Partij voor de Dieren het aantal vragen over dierenwelzijn veel groter is geworden.

Maar moet een ambtenaar niet slechts de letter van de wet volgen en uitvoeren en kijken naar wat mag en niet naar wat kan? Meijboom: „Dat is nu juist het probleem waar die ambtenaren mee kampen. Een ambtenaar moet de wet uitvoeren, maar wel verder kijken dan de letter van de wet. Immers, aan elke zaak zitten verschillende kanten en niet iedereen heeft dezelfde opvattingen. Ik kan tegen kleine leeuwenhokken zijn, omdat dat zielig is. Daartegenover staat iemand die het misschien ook wel zielig vindt, maar die vooral denkt aan vrij ondernemerschap van het circus en de entertainmentwaarde voor de kinderen. De ambtenaren leren daar bij de training bewuster mee omgaan, zodat ze weten dat er meer kanten zijn aan een verhaal.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden