Vergunst moet Bonders in Van der Graafs spoor houden

De behoudende vleugel van de Nederlandse hervormde kerk heeft in Pieter Jacobus Vergunst een nieuwe leidsman gevonden. Vergunst (39) werkt nu nog als journalist voor de bijlage van het Reformatorisch Dagblad. Als algemeen secretaris van de Gereformeerde Bond, de rechtervleugel binnen de hervormde kerk, volgt hij op 1 april ir. J. van der Graaf op, die meer dan dertig jaar lang het boegbeeld van de 'bonders' was.

redactie religie en filosofie

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft dat gisteren besloten. Vergunst maakt sinds 1995 zelf deel uit van dit bestuur en is ook lid van de redactie van De Waarheidsvriend, het blad van de orthodoxe hervormden. Vergunst (39) studeerde in 1985 in Leiden af in de Nederlandse taal- en letterkunde. Toen werkte hij al twee jaar bij het Reformatorisch Dagblad.

De kritische houding van de Gereformeerde Bond zegt Vergunst voort te zetten. De rechtervleugel van de hervormden heeft grote moeite met de voortschrijdende fusie tussen hervormden, gereformeerden en luthersen, het Samen-op-wegproces.

Zo hekelt Vergunst het feit dat de fuserende kerken het niet eens kunnen worden over de naam van de toekomstige kerk. ,,Het is een symptoom voor de malaise die er breder is. Kortweg komt het erop neer dat het Samen-op-wegproces onvoldoende leeft bij de gemeenten. In mijn eigen gemeente leeft het nauwelijks. Daar overheerst de zorg voor de grondslag en de belijdenis van de kerk.' Vergunst herhaalt dan ook de oproep van de Gereformeerde Bond om de eenwording van de kerken vijf jaar op te schorten.

Leek aanvankelijk de Gereformeerde Bond de fusie met gereformeerden en lutheranen te kunnen afremmen door zijn grote gewicht binnen de hervormde kerk in de strijd te werpen, sinds het bondsbestuur heeft toegezegd onder protest mee te gaan in die fusie is het vooral de Gereformeerde Bond zelf die dreigt te scheuren.

,,Ik bid -en velen met mij- dat een scheuring voorkomen kan worden', zegt Vergunst daarover. Daartoe moeten de leden van de Gereformeerde Bond volgens hem werkelijk met elkaar in gesprek gaan. ,,Dat lijkt een open deur, maar de praktijk wijst uit dat dat niet altijd zo is.'

Dr. B. Plaisier, secretaris-generaal van de hervormde kerk, hoopt dat Vergunst het beleid van de Gereformeerde Bond om ondanks alle kritiek mee te gaan in het fusieproces voort zal zetten. ,,Ik hoop dat Vergunst naar de toekomst zal kijken en niet vast zal houden aan gevoelens uit het verleden.' Plaisier hoopt tevens dat Vergunst veel zal doen aan toerusting van gemeenteleden, ,,want in gereformeerde-bondskringen moet daar nog heel wat aan gebeuren om voluit mee te kunnen gaan in Samen op Weg'.

De vertrekkende Van der Graaf beschrijft Plaisier als een man die tot het laatst toe heeft dwarsgelegen in het fusieproces, maar die tegelijkertijd binnen zijn kring samenbindend heeft gewerkt en zo toch ook een grote groep heeft meegekregen in de fusie. ,,Maar de laatste jaren heeft Van der Graaf met pijn ervaren hoe gereformeerde-bondsgemeenten veel minder een eenheid vormen dan tien jaar geleden. Hij kon ze ook niet meer bij elkaar houden, dat weet ik van nabij.'

Steen des aanstoots in het fusieproces zijn in de ogen van de gereformeerde-bonders vooral de gereformeerde kerken, die zo vrijzinnig zijn geworden dat de hervormden er maar beter niet mee samen zouden kunnen gaan. Uit protest bleef Van der Graaf dan ook weg toen op 1 december koningin Beatrix het nieuwe kantoor van de drie fuserende kerken in Utrecht opende.

Toch bestaat in de door hem zo bekritiseerde gereformeerde kerken, naast kritiek, ook waardering voor de vertrekkende ir. Van der Graaf. ,,Hij heeft dwarsgelegen in Samen op Weg omdat hij niet anders kon, maar in zijn trouw aan de Nederlandse hervormde kerk heeft hij toch mensen over de drempel getrokken', zegt ds. K. Wigboldus, ondervoorzitter van het moderamen (bestuur) van de gereformeerde kerken. ,,Hij verwoordde zijn opvattingen altijd op een wijze dat anderen zeiden: 'dat laat aan duidelijkheid niets te wensen over' en in kerkzaken streek hij mij soms tegen de haren in. Maar in persoonlijke contacten merkte ik zijn spiritualiteit, ernst en diepgang op.'

De nieuwe voorman van de Bond, Vergunst, kent Wigboldus nog onvoldoende om iets zinnigs te kunnen zeggen over hoe zijn benoeming de samenwerking zal beïnvloeden. Wigboldus verwacht echter dat de spanning zal blijven bestaan. ,,Het belijden mag niet functioneren als een formule om elkaar de maat te nemen. Belijden is niet statisch, er moet groeiruimte zijn, je moet kunnen verder denken en verder groeien. Maar anderen zeggen dan: die groeiruimte wordt mij te veel, zij willen een duidelijk belijden. Met die spanning zullen we creatief moeten omgaan', zegt Wigboldus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden