Vergrijzend Japan zet deur open voor buitenlandse werknemers

Voor het parlement in Tokio demonstreerden vrijdagJapanners tegen de plannen om meer buitenlandse werknemers toe te laten. Beeld AFP

Japan gaat veel meer buitenlandse werknemers toelaten. De sterke vergrijzing dwingt de regering van premier Shinzo Abe tot een beleidswijziging: vanaf april volgend jaar kunnen honderdduizenden migranten aan de slag. 

Het Hogerhuis in Tokio stemt vrijdag naar verwachting in met een wetsvoorstel van Abe dat al door het Lagerhuis is goedgekeurd. Daarin zijn twee groepen buitenlandse werknemers vastgelegd: lager geschoolden die maximaal vijf jaar mogen blijven en hogeropgeleiden, die hun verblijf kunnen verlengen en hun familie meenemen.

De Japanse bevolking, op dit moment 126 miljoen mensen, krimpt in fors tempo. De verwachting is dat er over dertig jaar amper 100 miljoen Japanners zijn. Tegen die tijd is circa 40 procent van de bevolking bovendien boven de 65, zodat nog minder mensen betaald zullen werken. Japan kent een van de laagste geboortecijfers ter wereld.

Lange tijd hield de regering de komst van migranten tegen, in ieder geval officieel. In de praktijk zijn ze er wel, in fabrieken, restaurants en supermarkten. Op dit moment gaat het volgens de statistieken om 1,3 miljoen werkende migranten, vooral uit China, Vietnam en de Filippijnen. Veel deskundigen menen dat het werkelijke aantal hoger ligt.

De huidige buitenlandse werknemers zijn officieel ‘stagiair’, die naar Japan zijn gekomen dankzij een regeling die bedoeld is om werkervaring op te doen. Maar veel grote bedrijven hebben de regeling gebruikt om goedkope werknemers aan te trekken.

Volgens veel Japanse media en de oppositiepartijen worden de stagiairs vaak onderbetaald en uitgebuit. In de afgelopen jaren zouden tientallen van hen zijn omgekomen, bijvoorbeeld omdat ze van een steiger vielen of verdronken. De vraag is of de nieuwe regeling die praktijken zal voorkomen.

Veel details heeft premier Abe niet gegeven bij de presentatie van zijn plannen. Ook het aantal toegestane migranten is onduidelijk. De regering heeft tijdens de behandeling in het parlement een aantal van 345.150 mensen genoemd die de komende vijf jaar naar Japan komen, maar dat is een schatting. Een maximum aantal is niet vastgelegd.

Kritiek is er ook op de snelheid waarmee Abe de nieuwe plannen wil doorvoeren, volgens velen omdat hij onder druk staat van de grote bedrijven. Na aandringen vanuit de oppositie heeft de premier toegezegd dat hij het voorstel binnenkort verder zal toelichten.

Lees ook: 

Jonge Japanner wil best naar het platteland

Japanse gemeenten krimpen. Daarom paaien ze stadsjongeren met beloften van een stressvrij bestaan, zachte zomers of besneeuwde bergen, en allerlei woonsubsidies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden