Vergeving is ook morele standaard

Nederlanders hebben volgens de Amsterdamse hoogleraar Mark van Vught een nare eigenschap: morele hypocrisie (Trouw, 4 juli). Als het ons uitkomt schuiven wij onze hoge morele waarden net zo gemakkelijk weer terzijde, aldus de psycholoog. Het is een uiterst wankel betoog door retorische missers en enkele hoogst ongelukkige voorbeelden. Want getuigt het - in de eerste plaats - van een hoge morele standaard om een heel volk generiek te diskwalificeren met een slechte eigenschap? Mij dunkt van niet.

Ernstiger is dat Van Vught van moraal en ethiek een zwart-wit kwestie maakt, waarbij hijzelf als een hogepriester verkondigt wat goed en fout is. Zo getuigt het volgens Van Vught van hypocrisie dat dopingzondaars Dekker en Boogerd bij de Tour het commentaar verzorgen. Maar zou het niet veel hypocrieter zijn geweest als we Boogerd en Dekker vanwege hun opgebiechte dopinggebruik geen nieuwe carrière gunden, terwijl wij wielrenfans het waren die jarenlang heroïsche races eisten van twee van de weinige Nederlandse toppers die de gedrogeerde wereldtop nog een beetje bij konden houden?

Het meest kwalijke is echter dat in het betoog van Van Vught de cruciale notie van vergeving ontbreekt. Naar mijn maatstaven is vergeving een belangrijk onderdeel van een hoge morele standaard. Maar niet voor Van Vught die zich zegt te schamen omdat zijn oud-collega Diederik Stapel in een zelfde lezingenreeks mag optreden als hij zelf. Dat zijn vakgenoot al vele malen publiekelijk diep door het stof is gegaan voor zijn wetenschapsfraude en in boeken en interviews blijk heeft gegeven van diepgaand zelfonderzoek, doet blijkbaar niet ter zake. Na een misstap ben je voor Van Vught definitief afgeschreven. Hoort dat bij een hoge morele standaard?

Wij mensen zijn feilbaar en het vraagt dus elke dag oefening om het goede te doen. Door te luisteren naar mensen die erkennen een misstap te hebben begaan kunnen we leren herkennen in welke situaties wij in de verleiding kunnen komen het verkeerde te doen. Daarom zijn er weinig mensen van wie we nu meer zouden kunnen leren over ethisch leiderschap dan Diederik Stapel. Ik zou zijn lezing dolgraag bijwonen. En ook Van Vught zou er zonder twijfel wat van opsteken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden