Vergeten dansmuziek uit het interbellum

De Ebony Band richt zich sinds zijn oprichting in 1990 op het uitvoeren van vergeten muziek uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Componisten wier muziek door revoluties, oorlogen en Kulturkammern ontheemd raakte, konden bij het door hoboïst Werner Herbers opgerichte ensemble tot nu toe rekenen op een nieuw thuis.

Toen de Raad voor Cultuur in 2005 oordeelde dat de Ebony Band zijn ondersteuning kwijt zou raken, betekende dat eigenlijk alleen het einde van het ensemble op het podium. Herbers ging achter de schermen gewoon door met zijn projecten: hij maakte een internetsite (www.ebonyband.nl) waarop hij het verloren repertoire voor een wereldwijd publiek ontsloot. En hij nam in de tussentijd drie nieuwe cd's op, met 'Dancing' als nieuwste loot aan die tak: een cd met vergeten dansmuziek van interbellumcomponisten Stefan Wolpe, Emil Burian, Bohuslave Martinu, Mátyás Seiber en Darius Milhaud - met maar liefst vier cd-premières.

"De stopzetting van de subsidie en mijn pensionering als eerste hoboïst bij het Koninklijk Concertgebouworkest deden me besluiten niet meer de hele organisatie van concerten voort te zetten", aldus Herbers. "Ik voel het als een missie om die muzikale opgravingen te doen, maar die moet je ook conserveren. Ik vond het opnemen van cd's en het onderhouden van de database op de website belangrijker dan het geven van concerten."

Hoewel de Ebony Band al een tijdje niet meer optreedt, wilde het Amsterdamse Muziekgebouw Herbers' ensemble absoluut in de serie Zeitgeist hebben. Op 24 september staan ze daarom eenmalig (en voor het eerst) op het podium van de zaal aan het IJ. Op het programma staan werken van Hanns Eisler, Erwin Schulhoff, Stefan Wolpe en Kurt Weill: op Wolpe na andere muziek dan op 'Dancing' te horen is.

"De vraag van het Muziekgebouw en het uitbrengen van de cd liepen mooi gelijk op. Een cd met door jazz beïnvloede muziek uit het interbellum stond al langer op mijn wensenlijst. Ragtime, blues en charleston waren een echte rage in die tijd. Schulhoff was een van de eersten die die dansvormen in zijn muziek verwerkte. In Wolpe's geniale rag-caprice hoor je ragtime op de manier van de Tweede Weense school. Zijn tango, waarmee de cd opent, is bijna kubistisch te noemen."

De 'Suite Americaine' van Emil Burian was tot voor kort alleen bekend als werk voor twee piano's. Maar een verzamelaar uit Leidschendam vond de ensembleversie in een Praags antiquariaat, in een kopie van Burians manuscript dat hij een maand na de pianoversie maakte: "Zelfs de zoon van Burian wist niet van het bestaan van deze ensembleversie. De hoofdrol in de 'Suite Americaine' wordt trouwens gespeeld door een violophone: een viool met een metalen toeter in plaats van een klankkast, oorspronkelijk bedoeld voor de eerste grammofoonopnamen."

Nog een ontdekking deed Herbers rond de 'Jazz Suite' van Martinu. "Na de opname in april dit jaar keek ik op de site van de Martinu Foundation. Terwijl in de uitgegeven partituur maar drie strijkers genoteerd staan, zag ik dat het werk daar omschreven staat met vier strijkers in de bezetting. Ik mailde ze dat ik een fout had ontdekt op hun site, maar de stichting antwoordde me dat het werk echt voor strijkkwartet was geschreven. De ontbrekende cellopartij hebben we dus later in moeten dubben, maar we hebben zo wel een plaatpremière van de 'Jazz Suite'."

"Strikt gezien is alleen Milhauds 'La Création du Monde' geen Ebony-muziek, maar het is wel een geweldig werk en het trekt publiek dat zo ook in aanraking komt met de onbekendere componisten. Ik blijf de komende jaren werken aan de site en ik blijf cd's maken met de Ebony Band: ik heb nog ontzettend veel opnames liggen en ook nog zó veel wensen. Toen we in de jaren negentig begonnen, was dit repertoire nog grotendeels onbekend, nu zie je Schulhoff zelfs af en toe in de kleine zaal van het Concertgebouw geprogrammeerd staan. Maar het blijft fijnproeverswerk. Niet voor Henk en Ingrid."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden