'Vergelding speelt ook een rol bij gevangenisstraf'

Sjef van Gennip, algemeen directeur Reclassering Nederland. Beeld Friso Keuris

Een celstraf draagt zelden bij aan het terugdringen van recidive volgens Sjef van Gennip, algemeen directeur Reclassering Nederland. Maar of celstraf ook werkelijk achterhaald is, zoals Wiene van Hattum van het Forum Levenslang vandaag beweert in deze krant, durft hij niet te zeggen.

"Het besef begint door te dringen dat er slimmere manieren zijn van straffen. Vooral bij minder ernstige delicten zijn alternatieve straffen effectiever dan celstraf." De alternatieven waarmee Reclassering Nederland vooral positieve ervaringen heeft zijn taakstraffen, mediation met slachtoffers of een voorwaardelijke straf met bijzondere voorwaarden zoals een locatieverbod, een enkelband of een alcoholverbod. Een onderzoek uit 2009 wijst uit dat daders met een werkstraf tot 47 procent minder vaak recidiveren dan kortgestrafte gedetineerden.

"Maar of je het nou leuk vindt of niet leuk, bij ernstige delicten ligt dat anders. Daar speelt het aspect van vergelding ook een belangrijke rol, vooral voor de slachtoffers. Dan is een langere gevangenisstraf soms onvermijdelijk", aldus van Gennip.

'Leer een vak'
Hij pleit er wel voor om de tijd die in de gevangenis wordt doorgebracht dan tenminste nuttig te besteden en om de gedetineerde er beter uit te laten komen dan hij erin ging. "Leer een vak, haal een diploma en zorg dat de gevangene beter is toegerust voor de arbeidsmarkt zodra zijn straf erop zit."

Uit onderzoek blijkt dat, vooral bij langere gevangenisstraffen, zeven van de tien gedetineerden opnieuw de fout in gaat. "In de bak leer je het vak", zegt Van Gennip. Gedetineerden komen er vaak berooid uit, hebben schulden, geen familie of vrienden meer en dan is het risico om terug te vallen in het criminele circuit bijzonder groot. Om te zorgen dat gevangenen beter terug kunnen keren in de maatschappij moet er volgens Van Gennip meer worden geïnvesteerd in de laatste fase van de detentie. "Vooral daar valt er nog een boel te winnen."

Inhumaan
Ruim een jaar geleden bepaalde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat iedere gevangene perspectief moet worden geboden, dus ook levenslang gestraften. Volgens Wiene van Hattum van het Forum Levenslang en docente strafrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen is een levenslange gevangenisstraf inhumaan. In het artikel 'Critici: celstraf is echt achterhaald' pleit ze voor een breed debat over de zin van levens achter de tralies en welk zinvol initiatief ervoor in de plaats kan komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden