Verengelsing leidt tot nieuwe tweedeling

Als een olievlek breidt de verengelsing zich over het onderwijs uit. Afstuderen in het Nederlands aan een universiteit is haast al niet meer mogelijk. We zijn hard op weg het middelbaar en zelfs het basisonderwijs tweetalig te maken. Bij de effecten daarvan op de langere termijn voor onze samenleving en cultuur staat niemand stil. Natuurlijk, het Engels valt in een tijd van globalisering niet te negeren. De voordelen van de beheersing van deze taal voor het internationale verkeer zijn evident. Maar we moeten voorkomen dat de rol van het Nederlands wordt uitgehold.

Maar, zult u tegenwerpen, onze taal wordt in het openbare leven toch helemaal niet bedreigd en vernieuwt zich toch voortdurend? Schijn bedriegt: in het bedrijfsleven wordt het meer en meer gebruik om in woord en geschrift het Engels te hanteren. Zelfs het uitreiken van diploma’s op het hbo en de universiteit moet tegenwoordig in (meestal zeer middelmatig) Engels geschieden.

Het is zonneklaar: als de taal in zulke belangrijke sectoren als onderwijs en bedrijfsleven verengelst, zal de relevantie van het Nederlands onherroepelijk afnemen. En het sneeuwbaleffect zal in de samenleving verder zijn werk doen. Op termijn wordt het Nederlands een reservaat. Literatoren en toneelkunstenaars zullen best nog op belangstelling kunnen rekenen, maar ook daar zal de behoefte groeien om op Engels over te schakelen.

Wat ook onherroepelijk zal gebeuren, is dat met het maatschappelijke functieverlies van de taal ten voordele van het Engels, ook de taal zelf in zijn uitdrukkingsmogelijkheden tekort gaat schieten. Voor een deel is dat nu al het geval. Studenten en scholieren die steeds meer vakken in het Engels gedoceerd krijgen, zullen de eigen Nederlandse terminologie die bij deze disciplines hoort niet langer beheersen. Nieuwe terminologie zal niet langer in de eigen taal tot stand komen omdat de stimulans daartoe komt te vervallen.

Gelukkig is niet iedereen akkoord met deze gang van zaken. Onze eigenheid staat op het spel, onze identiteit gooien we te grabbel met het overboord gooien van onze taal, zo wordt gezegd. We worden er bepaald niet interessanter op als we klonen worden van een Engels/Amerikaanse cultuur. Maar de managers in onderwijs en bedrijfsleven aan wie we deze verkwanseling te danken hebben, en de politici die dat goedkeuren, blijven oostindisch doof.

De verengelsing zal een nieuwe tweedeling in de samenleving scheppen. De kloof tussen de in het Engels opgeleide elite en de grote massa die daar niet toe in staat is, zal groeien.

Ter voorkoming van deze tweedeling is een nieuwe taalpolitiek noodzakelijk. Het Nederlands dient als voertaal gehandhaafd te worden in alle domeinen die van maatschappelijk en wetenschappelijk belang zijn. Daarenboven moet duidelijk aangegeven worden onder welke omstandigheden het gebruik van het Engels mogelijk of gewenst is. Hier ligt ook een belangrijke taak voor de Nederlandse Taalunie, die deze taalpolitiek moet voorbereiden en daar uitvoering aan moet geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden