Verdwijnen van top naar het kabinet maakt weg vrij voor kritische CDA’ers

De weekvraag van Breedveld draait om een dilemma voor het CDA dat er volgens mij niet is. Voor elke politieke partij in Nederland zijn macht en eigen inhoud twee verschillende dingen, maar niet voor het christen democratisch appèl. Het CDA is vóór alles een Machiavellistische machtspartij, bij wie het hoofddoel is: regeringsverantwoordelijkheid.

De tegenmacht in de kamer, laat staan die in de eigen achterban, is voor het CDA van ondergeschikt belang. De inhoudelijke afweging alleen te willen regeren als er wat te regeren is – een adagium dat de PvdA vroeger jarenlang buiten de regering hield en nu zowel SP als Groen Links in de oppositie heeft gebracht – is voor machtspartij CDA ondenkbaar.

Wageningen Tom Stobbelaar

Sommigen zeggen dat Balkenende vooral op safe speelt met zijn CDA-ploeg. Ik zie dat anders. Hij heeft vooral vrienden gekozen en niet in de eerste plaats op deskundigheid gelet. Eerder schoof het CDA voor Economische Zaken mensen als Van den Brink, Zijlstra, Andriessen en Wijn naar voren. Stuk voor stuk deskundigen. Nu gebruikt men deze post om het ’probleem’ Maria van der Hoeven op te lossen. Daarnaast schuift Balkenende ook de voorzitter en de penningmeester van het CDA plus de directeur van het wetenschappelijk bureau naar voren. Je kunt dit op twee manieren verklaren. Of de premier beschikt over een zeer beperkt netwerk, of er is sprake van vriendjespolitiek. In de geschiedenis is dat meestal een teken van verval.

Nuenen Jan van Bruggen

De bezorgdheid van Breedveld over het topzware CDA-schip is aandoenlijk, maar onnodig. Niet alleen zijn de economische vooruitzichten van het nieuwe kabinet zonder meer gunstig, ook de last van een onderling verdeelde VVD is weggevallen. Nu CDA, CU en PvdA een regeerakkoord hebben gesloten dat een duidelijk christen-democratisch stempel draagt, is het logisch dat het CDA voluit investeert in het nieuwe kabinet. Als dit een onthoofding van de partij is dan betekent dit dat achter de kleine elite van toppolitici geen capabele vervangers klaar staan. Niets is minder waar. De fractie zal zich onder leiding van Pieter van Geel positief-kritisch opstellen. Of de PvdA het beter heeft geregeld, zal blijken in de debatten tussen Jacques Tichelaar en Jan Marijnissen. Vlotte kans dat Jan zijn hand overspeeld blijkt te hebben.

Leiderdorp W.J. Laman

Ondanks dat de politieke arena een slangenkuil is, komen er gelukkig toch nog altijd jongensdromen uit, ook al is dat een aderlating voor een partij. Het waarmaken van je droom is belangrijk in dit leven, ook al heeft dat consequenties voor anderen! Het lijkt overigens wel alsof er voor iedereen opeens een droom is uitgekomen: voor Jan Peter Balkenende die aan z’n vierde Kabinet kan beginnen, voor Wouter Bos die nu mee regeert en ook voor André Rouwvoet die een belangrijke sleutelpositie vervult. Verder is er dan nog een keur aan creatieve geesten die de nieuwe ministersploeg vormen. Ik hoop dat de nieuwe plannen goed zullen uitpakken en dat voor iedereen zijn of haar droom uit zal komen. En die aderlating komt men wel te boven.

Rekken Henk Sieben

Het ziet er naar uit dat de CDA-fractie een flinke aderlating heeft ondergaan. Een paar kopstukken uit die fractie zijn overgestapt naar het kabinet en ook het wetenschappelijk instituut lijkt door de benoeming van Ab Klink tot minister te zijn uitgehold. De fractie zal er niet onder lijden, omdat het vooral aankomt op het aantal poppetjes in de fractie en veel minder om de kwaliteit, nu er een regeerakkoord ligt dat meer dan 50 pagina's omvat. Met het vastleggen van de koers voor de komende vier jaar is er voor de fractie weinig bij te sturen. Bovendien is er wellicht zo iets als fractiediscipline. Het is uiteraard zeer te betreuren dat regeringsfracties in de Tweede Kamer zich zo laten knevelen. De fractie is misschien niet onthoofd, maar wel vleugellam gemaakt.

Purmerend Rinus van der Molen

Op de brug van het kabinet staat een CDA bemanning van zwaargewichten. Op een lange reis (wat wij hopen) is slecht weer met woedende golven een zekerheid. Een bemanning met kennis van zaken en veel eraring is nodig, zelfs van levensbelang. Wouter Bos heeft gekozen voor een bemanning die nog nooit gevaren heeft. Maar het zijn buitengewoon goed opgeleide stuurlieden. Zeebenen krijg je niet op een achternamiddag en de kans dat ze zeeziek worden op hun maidentrip is zeer groot.

Loon op Zand J. de Vroome

Het parlement behoort in ons staatsbestel de macht te controleren. De afgelopen vier jaar heeft deze simpele basisstructuur bij het CDA nooit gewerkt. Met Verhagen als fractievoorzitter in de Kamer en Van Bijsterveld als partijvoorzitter hebben we nauwelijks kritische geluiden over de regering gehoord. Van Bijsterveld en de voorzitter van het Wetenschappelijk bureau van het CDA, Klink, waren teveel verbonden met het regeringsbeleid om dat te bekritiseren.

Door deze personen op te nemen in de regering maakt het CDA hopelijk ruimte voor meer controle op de macht. Dat deze controleurs wellicht te weinig politieke ervaring hebben is het onvermijdelijke gevolg van de keuze van de afgelopen vier jaar om geen kritiek toe te staan. Zorgelijker vind ik de benoeming van Van Geel als fractievoorzitter. Deze staatssecretaris van Milieu kon de afgelopen vier jaar nauwelijks invloed uitoefenen op het regeringsbeleid, waarom zou hem dat als fractievoorzitter dan wel lukken?

Leiden Martijn Zilverentant

Breedveld weet ook dat het CDA nog meer potentie in huis heeft dan wat nu op het regeringspluche zit, daar ben ik niet zo ongerust over. Ik vind het als CDA er oprecht jammer dat we Marja van Bijsterveld kwijt zijn als partijvoorzitter, en Ben Bot als minister van buitenlandse zaken. De brede glimlach van Maxime Verhagen spreekt boekdelen, laat hij dat maar waarmaken op Buitenlandse Zaken.

Ik kan me ook niet aan de indruk onttrekken dat er beloning in het spel is bij een aantal van hen.

Wat de fractie betreft, daar zitten nog hele goede en sterke figuren. Vergeet niet dat er nu een ander kabinet is waarvan de signatuur me beter aanstaat dan die van de vorige. Dat komt doordat ik van huis uit een AR-profiel heb met aandacht voor de C en de bescherming van wat in de verdrukking zit.

De kamerfractie zal, pluriform als ze is, nog de nodige kanttekeningen plaatsen bij de kabinetsvoorstellen. Het parlement zal zich niet als een lakei gedragen, daar zijn de kamerleden mondig genoeg voor. Het CDA heeft zich in het kabinet gekroond en in het parlement zullen de juiste kroonprinsen(prinsessen) opstaan.

Kamperland Gerard Geelhoed

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden