Verdriet en boosheid bij herdenking Parijs

Kritiek op aanpak radicalisering. 'Na Charlie Hebdo is niets gedaan.'

De Franse president François Hollande bracht gisteren een indringend eerbetoon aan de 130 slachtoffers van 13 november. Maar verschillende families van nabestaanden boycotten de ceremonie uit protest.

Bijna tien minuten waren nodig om de namen van de 130 doden en hun leeftijd voor te lezen op de ijskoude binnenplaats van het Hôtel des Invalides. Hollande sprak over een generatie die 'ondanks zijn tranen' nu het gezicht van Frankrijk is. En over terroristen met hun liefde voor de dood waar hij de 'onoverwinnelijke liefde voor het leven' tegenover stelde.

Het staatshoofd prees de spontane verschijning van de nationale driekleur die nu overal aan gevels en balkons hangt. De laatste keer dat dit gebeurde was in 1998, toen Frankrijk in eigen land wereldkampioen voetbal werd. De tricolore wordt veel geassocieerd met nationalisme en wappert anders eigenlijk alleen op het stadhuis. "Als ik dit elan zou moeten omschrijven, zou ik het broederschap noemen."

Velen zullen het met een brok in de keel hebben gevolgd. Maar ondertussen is er behalve verdriet ook veel woede. Volgens de tv-zender France 2 weigerden twintig families van nabestaanden te komen, omdat ze de regering medeverantwoordelijk stellen voor de dood van hun dierbaren.

Hollande is te laat, meent bijvoorbeeld Emmanuelle Prévost, de zus van een van de 89 slachtoffers in het Bataclan-theater. In een open brief aan Hollande schrijft Prévost: 'Na de aanslagen van januari op Charlie Hebdo en Hyper Casher is er niets gedaan. In Frankrijk kan je in alle rust deelnemen aan een terroristisch netwerk, naar Syrië reizen en weer terugkomen, je kunt zelfs buschauffeur worden, allemaal geen enkel probleem.'

Ook schrijver Michel Houellebecq neemt de 'schandalige laksheid' van 'opeenvolgende regeringen' onder vuur net als conservatieve media zoals het katholieke tijdschrift Valeurs Actuelles. De hoofdredacteur van dit blad, Yves de Kerdrel, herinnert hoe premier Manuel Valls na Charlie had gesproken over 'sociale apartheid als voedingsbodem voor terreur'. 'Valls draaide het om en legde de schuld bij de Fransen.'

De noodtoestand die sinds twee weken van kracht is komt volgens al deze critici te laat. Anderen denken juist dat de maatregelen nu al een bedreiging vormen voor fundamentele vrijheden, zoals een gezelschap van linkse intellectuelen betoogt in het dagblad Libération.

Tot nu toe vonden 1616 huiszoekingen plaats die aanleiding gaven tot 211 aanhoudingen. Er werden 293 wapens in beslag genomen. Enkele moskeeën - er werden er dertig bezocht - zijn inmiddels gesloten omdat ze worden geleid door haatpredikers.

Er zijn meerdere meldingen van families die zeggen dat zij onterecht bezoek hebben gekregen van de inmiddels wereldberoemde anti-terreureenheid RAID. De RAID heeft één fout toegegeven. In dit geval werd de deur van een appartement ingetrapt en de bewoner voor de ogen van zijn zesjarige dochter op de grond gegooid en vastgehouden. Maar de inval bleek plaats te hebben op het verkeerde adres.

Minister van binnenlandse zaken Bernard Cazeneuve benadrukt dat de noodtoestand niet betekent dat de rechtsstaat wordt verlaten. "Maar deze middelen zijn nodig om de burgers te beschermen. In het geval van wapenopslagplaatsen en sommige netwerken moet het snel, ook al moeten we altijd zorgvuldig blijven."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden