’Verdonk bedondert ons’

Integratieminister Verdonk stimuleert Nederlandse imamopleidingen. Maar de liberale politica laat zich daarbij inpakken door de orthodoxe moslims, zegt de vrijzinnig islamitische voorman Hikmat Mahawat Khan. Hij voelt zich als een zwarte in de apartheid.

door Eildert Mulder

’Heel Nederland is weg van Verdonk, vanwege haar vreemdelingenbeleid. Maar ze is ook minister van integratie. In het vreemdelingenbeleid is ze keihard. Maar tegelijk laat ze zich wel de wet voorschrijven door orthodoxe moslims. Zij bezwijkt voor hun politieke lobby, die als een kabel door de politiek, de Kamer, het ministerie en instituten loopt.”

Ingenieur Hikmat Mahawat Khan beschouwt zichzelf als een liberale moslim. Hij vindt dat de overheid hem en zijn geestverwanten tekortdoet. Het laatste voorbeeld daarvan ziet hij in de gang van zaken rondom de imamopleiding aan de hogeschool InHolland, waar niet-orthodoxen op een zijspoor werden gemanoeuvreerd, hoewel zij als eersten hadden gepleit voor een importstop op buitenlandse imams en het opzetten van een imamopleiding in Nederland.

Mahawat Khan is voorzitter van de de organisatie Ulamon, waarin zich aanhangers van de modernistische ahmadiyya-islam hebben verenigd. De Nederlandse aanhangers van de ahmadiyya zijn vooral Surinamers. Hij is tevens de hoogste man van een ’koepel’, de Contact Groep Islam (CGI), waarin behalve soennitische moslims ook sjiieten, ahmadiyya-moslims en de Turkse alevieten samenwerken.

Het steekt Mahawat Khan dat de uitsluiting van de niet-orthodoxe moslims de kennelijke goedkeuring had van minister Verdonk. Wat de gang van zaken voor hem nog moeilijker verteerbaar maakt is dat de overheid, ondanks stoere taal, vaker buigt voor de orthodoxe islam.

Zo vindt hij de minister veel te lankmoedig voor de World Islamic Mission (WIM), een internationale organisatie, waartoe onder meer de Taibahmoskee in Amsterdam Zuid-oost behoort. Ook de meeste bezoekers van die moskee zijn Surinamers. De geestelijke inspirator van de vanuit Pakistan geleide WIM bejubelde op een door de VPRO uitgezonden dvd djihadstrijders.

„Als het tij niet keert dan hang ik mijn jas aan de wilgen”, zegt hij. Hij is het beu dat de overheid voortdurend vraagt om liberale geluiden vanuit de moslimgemeenschap maar tegelijk liberale moslims, als het erop aankomt, in de kou laat staan. En, sterker nog, dat liberaal geluid zelf om zeep helpt.

Met lede ogen vergelijkt hij hoe tolerant zijn geboorteland Suriname was en hoe de toestand nu in Nederland is: „Het was toch gezellig? De ellende is begonnen toen Turken en Marokkanen hun dominantie doordrukten. Niks ten nadele van Turken en Marokkanen maar het ontbreken van respect voor de aanwezigheid van anderen is onacceptabel.” En opnieuw haalt hij priemend uit naar de overheid: „Dit soort brutaliteit gedijt wanneer je het toelaat. Het ministerie vertoont slappe knieën.”

De frustraties over de imamopleiding zijn het meest vers. Vrijdag 25 november gaven de ministers Verdonk en Van der Hoeven (onderwijs) daarvoor het startschot. Verdonk sprak van een historische gebeurtenis, toen leiders van moslimorganisaties hun handtekening zetten onder een overeenkomst met de hogeschool InHolland. Mahawat Khan: „Verdonk heeft ons bedonderd en heeft zichzelf laten bedonderen.”

Vanaf augustus ontaardden de gesprekken over een imamopleiding volgens Mahawat Khan in een regelrechte machtsstrijd van het CMO. CMO staat voor Contactorgaan Moslims en Overheid en verenigt onder zijn paraplu louter organisaties die de soennitische variant van de islam zijn toegedaan.

De CGI biedt, behalve aan soennieten, ook plaats aan sjiieten, de ahmadiyya-islam en Turkse alevieten. CMO is het grootste maar CGI heeft meer verscheidenheid.

De overheid erkende CMO in november 2004 en CGI in januari 2005 als officiële gesprekspartner. In mei 2005 had de CGI al een intentieverklaring met hogeschool InHolland rond. In augustus was CMO nog niet verder dan een naar het oordeel van Verdonk te magere intentieverklaring.

De minister benoemde een ’kwartiermaker’, Mohammed Sini, voorzitter van Islam en Burgerschap. Mahawat Khan had liever een neutralere bemiddelaar gehad want Sini stond eerder aan de wieg van het CMO. CMO begon, Sini bevestigde dat eerder aan Trouw, eisen te stellen op grond van zijn grotere aanhang. Mahawat Khan: „De achterliggende reden is de arrogante soennitische leer. Ze denken dat ze, omdat ze groter zijn, ons opzij kunnen schuiven. Als de meerderheid in Nederland die houding gaat aannemen tegenover de moslims, dan zijn die ook monddood.”

Hij vervolgt: „Wij van de ahmadiyya zijn al sinds 80 jaar in Nederland. Er zijn nooit problemen geweest. Onze koranvertaling hebben we destijds aangeboden aan koningin Wilhelmina. Vorige maand hebben we een nieuwe uitgave verzorgd van het toonaangevende boek ’De religie van de islam’. We hebben het aangeboden aan de regering en de Tweede Kamer. We organiseren maatschappelijke debatten en dragen bij aan harmonie. En dan ga jij zeggen dat ik klein ben. Maar onze bijdrage is gelijkwaardig, zo niet van een hogere kwaliteit.”

Halverwege november begon het tot hem door te dringen dat CGI waarschijnlijk de boot zou gaan missen. Van de ondertekening van het convenant met InHolland vernam hij een dag van tevoren uit de media.

Volgens Mahawat Khan heeft Sini bevestigd dat hij van de minister de opdracht had om ’ten koste van iedereen’ het CMO te betrekken bij de imamopleiding. De subsidie aan InHolland hing af van deelname van CMO. Sini ontkent dat.

Mahawat Khan is nu meer gebeten op Verdonk dan op Sini, die volgens hem overigens niet vrijuit gaat: „Verdonk heeft onze uitsluiting toegelaten. Ze kan een voorbeeld nemen aan burgemeester Cohen en wethouder Aboutaleb. Er zou in Amsterdam een moslimbegraafplaats komen en toen wilden orthodoxen dat daar geen plaats zou zijn voor niet-soennieten. Toen heeft Cohen gezegd: of het wordt een begraafplaats voor iedereen of er komt geen.”

Mahawat Khan voelt zich ’bedonderd’ door Verdonk maar constateert dat de minister ook zelf in de boot is genomen: „In het convenant met InHolland staat niets over een afnamegarantie. Het moet daarom maar worden afgewacht hoeveel afgestudeerden inderdaad een baan als imam krijgen. En verder heeft de grootste club binnen het CMO op het laatste ogenblik afgehaakt.” Hij doelt op de Islamitische Stichting Nederland, die is verbonden met Diyanet, het Turkse ministerie voor godsdienstzaken.

Volgens het ministerie kan CGI een eigen overeenkomst met InHolland sluiten. Mahawat Khan: „Dat vind ik ongehoord onbeschoft. Wij hadden toch al een overeenkomst met InHolland? Wie heeft ons eruitgewerkt? Het lijkt wel op Zuid-Afrika van de apartheid, ik zit in een coupé, een blanke stapt in en zegt: Neem jij maar een andere trein.”

Hij ziet WIM als de kwade genius: „WIM zit achter onze uitsluiting.” Op 27 februari vestigde de VPRO in het programma ’Het geluk van Nederland’ de aandacht op een dvd, die verkocht werd in de Taibahmoskee. De geestelijke inspirator van de World Islamic Mission, sjah Ahmad Noorani Siddiqui, vertelt daarop enthousiast aan een Pakistaans publiek dat er nieuwe groepen djihadstrijders zijn gevormd.

Dezelfde man, een paar jaar geleden overleden, noemde aanhangers van de ahmadiyya-islam ongelovigen. In 2001 metselde hij de eerste steen van de Taibahmoskee. Mahawat Khan: „De man was erevoorzitter met vetorecht. Hij bepaalde toen het beleid van de WIM en zijn zoon doet dat nu.”

Mahawat Khan bracht de dvd onder de aandacht van de Kamerleden Griffith en Hirsi Ali, die vragen stelden aan minister Verdonk. In het antwoord stond dat de dvd uitverkocht is. Mahawatkhan: „Neem je daar als minister genoegen mee? WIM moet afstand nemen van de gedachten van Noorani en in de moskee die dvd veroordelen. WIM heeft scholen. Welk gedachtegoed wordt daar verspreid, met Nederlands belastinggeld? Welk gedachtegoed gaat de WIM introduceren in de imamopleiding?”

Mahawat Khan: „De ergste besmeurders van de islam zijn de moslims zelf.”

De problemen rondom de WIM stelde hij aan de orde in het tweemaandelijkse beraad van CGI en CMO met Verdonk, maar volgens haar stond dat niet op de agenda. Mahawat Khan: „Wat stellen die bijeenkomsten dan voor? Het integratiebeleid van Verdonk is veel bombarie maar weinig inhoud. Het is het verhaal van de holle vaten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden