Nieuws Politiek

Verdeeldheid onder SP-leden na Brusselmans-campagne. Hoe nu verder?

Een still uit het campagnespotje van de SP. Beeld SP

Over één ding zijn alle SP’ers het eens. De SP moet weer ‘het echte socialistische verhaal’ vertellen. Maar wat is dat verhaal? En hóe moet de partij dat vertellen?

De partijraad van de electoraal zwaar gehavende SP komt er zaterdag nog niet uit. Dat hoeft ook nog niet, er wachten voorlopig geen nieuwe verkiezingen en pas in december wordt op een congres de koers bepaald en een nieuwe voorzitter gekozen.

Maar de eerste stappen naar dat congres tonen dat er nog altijd grote verdeeldheid is in de partij, waarvan onduidelijk is hoe die kan worden overbrugd. Intensief zelfonderzoek is onontkoombaar, maar sommige partijleden vragen zich af of dat er wel gaat komen. Op het velletje dat de bezoekers bij binnenkomst in handen krijgen, staan tien SP’ers die de staat van de partij gaan onderzoeken en moeten beginnen met het ontwikkelen van een nieuwe visie. Daarop opvallend veel namen uit het partijkader, waaronder vertrekkend partijvoorzitter Ron Meyer, fractievoorzitter Lilian Marijnissen, Kamerlid Renske Leijten en partijsecretaris Lieke Smits.

Het leidt tot gemor van lokale bestuurders die vinden dat de slager zo zijn eigen vlees keurt. “Als we de weg omhoog willen vinden, moeten we zelfkritisch zijn”, vindt Nick Wasilopoulos, afdelingsvoorzitter in Nijmegen. “We hebben mensen nodig die de partijleiding een spiegel voorhouden.” Met grote meerderheid stemt de partijraad even later voor Wasilopoulos’ voorstel om zes mensen uit lokale afdelingen toe te voegen aan de commissie.

Dan heeft de partij er al een lange ochtendsessie opzitten, waar lokale voorzitters stoom afbliezen over de twee recente verkiezingsnederlagen.

‘Pulp die thuishoort in een nexit-campagne’

Na het forse verlies bij de Provinciale Statenverkiezingen besloot de partij tijdens de vorige partijraad dat de handschoenen uit mochten. Er volgde een campagnefilmpje over Hans Brusselmans, een ‘eurofiel’ die wel heel veel leek op PvdA’er Frans Timmermans. De kritiek was niet mals, en partijleden noemen het spotje zaterdag opnieuw ‘smakeloos’, of ‘pulp die thuishoort in een nexit-campagne’. Het leidde af van de eigen boodschap, klinkt het. Sinds de Europese verkiezingen vertrokken er 900 leden meer dan erbij kwamen. Als belangrijke reden voeren vertrekkers het campagnespotje aan.

Afscheidnemend Europarlementariër Dennis de Jong denkt dat het filmpje de oorzaak is dat de SP uit het Europees parlement verdween, en de PvdA de verkiezingen won. “We hebben goed campagne gevoerd voor Timmermans.” Ron Meyer, die na de verkiezingen aankondigde te vertrekken, erkent zaterdag ronduit: “De campagne is mislukt, ik heb gefaald.”

Hoe nu verder? Op de partijraad blijkt opnieuw dat er grofweg twee ongeveer even grote kampen in de partij zijn. Voor veel partijleden hoefde Meyer helemaal niet weg. Zij vinden de keuze om de boel weer ‘politiek in de fik’ te zetten goed, ze denken alleen dat die koerswijziging te vroeg kwam. Ronald Jansen, voorzitter in Arnhem: “Op de vorige partijraad spraken we af dat de handrem eraf mocht. Dan wordt daarnaar geluisterd, en dan gaan we zeiken. Als die handrem eraf gaat, geef dan verdomme vol gas!”

Tegenover de voorstanders van een harde koers, staan leden die vinden dat de electorale verliezen aantonen dat een populistische toon op niets uitdraait. “We hadden beter géén campagne kunnen voeren voor de Europese verkiezingen”, zegt de Haagse voorzitter Inge van de Vooren: “Dan hadden we misschien nog een zetel gehad.”

Van de Vooren: “Het lijkt soms of we het authentieke socialistische verhaal niet meer durven vertellen.” Zij vindt het, zoals meer leden, verkeerd dat de partij het in de campagne zo veel over arbeidsmigratie had. “Als ik naar mijn Poolse supermarkt ga, dan hoor ik van de mensen daar dat wij boos zijn op de Polen. We zijn helemaal niet boos op de Polen. In Den Haag zijn heel veel arbeidsmigranten. Dat zijn onze kiezers.”

Zit de oplossing er dan in om de pers voortaan te weren van partijraden, zoals enkele afdelingsvoorzitters bepleiten? Veel SP’ers storen zich aan partijgenoten die kritiek uiten in de media, zoals zaterdagochtend ook weer bij de NOS over de evaluatiecommissie.

Lilian Marijnissen belooft in haar speech de komende tijd op bezoek te gaan bij lokale fracties. Ze zegt dat ze trots is op haar partijgenoten. “Ik hoor altijd dat het zo moeilijk is om bij ons interne kritiek te uiten. We hebben vandaag laten zien dat we elkaar ook de waarheid durven zeggen als dat nodig is. Voor het oog van de camera’s.”

Lees ook:

Wat is er gebeurd met de frisse rebellenclub die de SP was?

De verkiezingsuitslagen van de SP worden almaar slechter, met nul zetels in het Europees Parlement als dieptepunt. Kritische leden vinden dat de partij zich opnieuw moet uitvinden. Politiek verslaggever Niels Markus sprak met partijleden.

De SP zoekt een nieuw verhaal: ‘We moeten de boel weer politiek in de fik zetten’

De SP is onderdeel geworden van het establishment, concludeerde de partijraad eerder. De socialisten gingen daarom snel op zoek naar een wervend verhaal, in aanloop naar de Europese verkiezingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden