Verdeel-en-heers bij Daily News

'Mort signs on dotted line, Zuckerman completes deal to own The News.'Even leken de tijden van Charles Foster Kane te herleven toen het afgelopen weekeinde bekend werd dat de op een na grootste krant van New York, de Daily News, was opgekocht door een onbekende multimiljonair. Dit keer geen Amerikaan, maar een Canadees.

Mortimer B. Zuckerman, die zijn kapitaal vergaarde met handel in onroerend goed, telde maar liefst 36,3 miljoen dollar neer voor wat eens een van de populairste kranten was van de Verenigde Staten.

Het ging al jarenlang niet goed met de Daily News. Twee jaar geleden kocht de Britse mediamagnaat Robert Maxwell de bijna failliete krant op van de Amerikaanse Tribune Company. Maar ook Maxwell wist, voordat hij op mysterieuze wijze van zijn boot viel en verdronk, de krant niet te redden. In de laatste tien jaar leed de Daily News zo'n honderd miljoen dollar verlies.

Na een periode van grote onzekerheid - vorig jaar werd de krant officieel failliet verklaard - lijkt er met de komst van Zuckerman eindelijk een lichtpuntje aan de horizon. Zuckerman, die zijn eerste stappen in medialand waagde met het overnemen van het Amerikaanse tijdschrift US News and World Report, beloofde ten minste 150 miljoen dollar te steken in nieuwe (kleuren)drukpersen en andere faciliteiten.

Goed nieuws voor de lezers, die lange tijd vreesden voor het voortbestaan van de News, maar slecht nieuws voor bijna eenderde van de 540 werknemers, die kort na de overname een brief ontvingen met de gevreesde openingszin: "We regret to inform you . . ." Daarmee stonden in een keer 172 leden van de grootste vakbond in de New Yorkse krantenindustrie, The Newspaper Guild, die zowel journalisten als advertentie- en distributiepersoneel vertegenwoordigt, van de ene op de andere dag op straat.

De meesten kregen hun 'doodvonnis' persoonlijk uitgereikt op de dag van de overname in de redactieruimte op de zevende verdieping van het statige artdeco News-gebouw aan 42nd Street. Een dikke envelop betekende opluchting, daarin zat namelijk een uitnodiging om bij de Daily News nieuwe stijl te komen werken. Een dunne envelop betekende het einde van een soms jarenlange carriere bij de krant.

"Een maand geleden rommelde het al" , vertelt John Kelly, een gedesillusioneerde vijftiger, die sinds 1968 werkzaam was op de loonadministratie. "Na vierentwintig jaar moest ik ineens solliciteren op mijn eigen baan. Iedereen werd opnieuw beoordeeld, zelfs degenen die hier al jarenlang in dienst waren."

Volgens David Hardy, een van de weinige zwarte journalisten bij de krant en sinds vijftien jaar stadsverslaggever, zijn het vooral de minorities - vijftig-plussers, vrouwen en gekleurde werknemers - die het hardst zijn getroffen door de actie. Hardy: "Van de vijftien zwarte journalisten die hier werkten zijn er elf ontslagen."

Ook Kelly (59) kreeg een dunne envelop uitgereikt. Kelly: "Voor iemand van mijn leeftijd en in deze tijd van economische recessie betekent dat het einde van mijn carriere." En dat is geen prettig vooruitzicht in een land, waar een werkloosheids-uitkering voor een jaar geldt en hooguit twaalfhonderd dollar per maand is.

De Daily News, die eens werd beschreven als 'a real life Daily Planet with everything on it except Lois Lane', richt zich in tegenstelling tot de meer prestigieuze New York Times, vooral op de gewone middle- en lowerclass New Yorker. Met een mengeling van sociaal-politieke en populaire onderwerpen, korte stukken en pakkende koppen die zinspelen op het typische New Yorkse gevoel voor humor - WOODY FILES FOR CUSTODY KIDS, FROM NOW ON IT'S SOLO MIA - wordt de krant gerekend tot de categorie 'serieuze tabloids'. Dat wil zeggen ergens tussen de serieuze New York Times en de scandaleuze New York Post in.

In de jaren veertig, vlak na de Tweede Wereldoorlog, beleefde de krant haar gouden tijd. De oplage steeg tot 2,4 miljoen. Sinds de jaren zeventig en tachtig ging het bergafwaarts. Niet alleen vanwege de economische recessie, maar ook doordat de traditionele lezers, de echte hometown New Yorkers, langzamerhand uitstierven of wegtrokken uit de stad.

Het bericht van de overname van de Daily News kwam dan ook niet als een verrassing. Dat was wel de wijze waarop het nieuwe management te werk ging. Na een serie gesprekken met de negen verschillende vakbonden die bij de overname betrokken waren, werd vooral de Newspaper Guild het slachtoffer. Volgens insiders omdat juist deze vakbond zich het meest tegen de rampzalige plannen van het nieuwe management verzette.

Juan Gonzales, een van de columnisten van de krant en een actief lid van de Guild: "Wat me het meeste pijn doet is het feit dat het Zuckerman is gelukt om de vakbonden tegen elkaar uit te spelen. Door met elke bond apart te onderhandelen, heeft hij de solidariteit tussen de bonden ondermijnd. Het heeft voor ons geen zin om te gaan staken als de andere bonden gewoon doorwerken. Dat betekent dat er hoe dan ook toch elke dag een krant verschijnt."

De Newspaper Guild probeert wel op andere manieren economische druk uit te oefenen. Een grootscheepse boycot-actie onder de lezers en adverteerders van de krant moet de 172 ontslagen ongedaan maken. Maar de kans dat dit zal lukken wordt zelfs door Guild-leden zeer klein geacht. Het feit dat de eens zo machtige Newspaper Guild haar eisen niet ingewilligd krijgt, zegt veel over de situatie van de vakbond in de New Yorkse krantenindustrie.

"De strijd bij de Daily News laat zien hoe zwak de vakbonden zijn geworden in een tijd waarin de technologie het mogelijk maakt om kranten te produceren zonder tussenkomst van vakbondsleden" , constateert New York Times-redacteur William Glaberson naar aanleiding van het conflict op de voorpagina van zijn eigen krant. Glaberson: "Het is een waterscheiding in de vakbondsbeweging en in de hele krantenindustrie." Ook Gonzalez plaatst de ontwikkelingen van de laatste dagen in groter verband: "Als Zuckerman op deze manier zijn gang kan gaan, dan zal dat in de toekomst ook effect hebben op de hele krantenindustrie."

Met de komst van Zuckerman bij de Daily News zijn nieuwe tijden aangebroken. Als we de nieuwbakken media-tycoon mogen geloven, zal hij de oplage terug weten te brengen tot het niveau van de naoorlogse glorietijd. "De News wordt weer net als vroeger" , liet hij weten op het NBC-nieuws.

Het ideaal dat Zuckerman voor ogen staat is de Engelse Daily Mail, een zogenaamde kwaliteits tabloid, net een categorie beter dan de Engelse Sun en Daily Mirror. Of dat zal lukken, is voor iedereen de vraag. Gonzalez: "Zuckerman is en blijft een 'bricks and water man'. Ook al heeft hij het geld om een krant op te kopen, dat wil nog niet zeggen dat hij ook een goede krantenman is."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden