'Verdachte contante betalingen' leidden justitie naar miljoenenfraude met pgb

Beeld TR BEELD

Twee broers met een thuiszorginstelling in Utrecht zijn gisteren aangehouden op verdenking van miljoenenfraude met persoonsgebonden budgetten. Trouw beantwoordt vijf vragen over de zaak.

Wat is er precies gebeurd?

Het Openbaar Ministerie denkt dat de broers fraudeerden met zorggeld. Het thuiszorgbureau waarvoor de twee werken heeft jarenlang dagbesteding en zorgbegeleiding gedeclareerd voor honderd budgethouders, terwijl ze deze zorg niet of slechts voor een deel leverden. Bijna 80 procent van de ontvangen pgb-budgetten zou niet aan zorg zijn besteed: het gaat om meer dan 6 miljoen euro. Het OM vermoed dat de budgethouders zelf ook in het complot zitten. Een deel van hen zou contant pgb-geld gekregen hebben en alles of een deel van dat geld in eigen zak hebben gestoken. Tijdens de aanhoudingen zijn drie kantoren en drie woningen doorzocht. Bankrekeningen en tien auto’s zijn in beslag genomen. Cliënten moeten nu bewijzen dat ze hun geld wel echt aan zorg hebben besteed.

Het gaat vaker mis met pgb’s. Waarom zijn die zo fraudegevoelig?

Persoonsgebonden budgetten zijn in het leven geroepen zodat mensen die zorg nodig hebben zelf kunnen kiezen bij wie en waar ze zorg inkopen. De budgetten worden beheerd door zorgkantoren  en gemeenten en mogen alleen worden besteed aan zorg. Eind vorig jaar liet de Nederlandse Zorgautoriteit weten dat zorgkantoren te weinig zicht hebben op deze bedragen. Of het echt naar goede zorg gaat, kunnen ze vaak niet vaststellen. Dat speelt fraudeurs in de kaart.

Het gaat om jarenlange fraude. Waarom is dit nu pas ontdekt?

Daadwerkelijk kijken of de gedeclareerde zorg ook is geleverd, is veel werk, zegt een woordvoerder van de inspectie sociale zaken en werkgelegenheid. "Wij komen pas in actie als er een signaal van pgb-fraude is." De politie leverde dat signaal in de zaak van de twee broers, zegt een woordvoerder van het OM. "De Financial Intelligente Unit, een speciale politie-unit die geldstromen in de gaten houdt, zag een paar betalingen met grote contante bedragen, die je niet bij dit bedrijf zou verwachten." Toen ging de bal rollen.

Hoe groot is dit probleem in Nederland?

"Wij krijgen heel veel signalen van pgb fraude. Het zijn er meer dan we kunnen oppakken met het strafrecht", zegt de OM-woordvoerder. "We kunnen de fraude dan ook niet alleen met strafrecht oplossen. Samenwerken met gemeenten is belangrijk. Zij kunnen drempels en barrières opwerpen waardoor frauderen lastiger wordt of beter kan worden aangepakt."

Cliënten moeten nu bewijzen dat ze ziek waren, zorg hebben gebruikt, of niets af wisten van de fraude. Hoe doen ze dat?

Wie cliënt was bij de broers, kan een fors probleem hebben. Ook als hij helemaal niet bij de fraude is betrokken. Als blijkt dat de gedeclareerde zorg helemaal of deels niet is geleverd, is hij er zelf voor verantwoordelijk dat het geld wordt terugbetaald. De zorgkantoren kunnen proberen deze bedragen terug te vorderen bij de broers.  Maar daarvoor moet wel genoeg bewijs zijn. "We ondervragen de cliënten van de broers. En we bekijken de administratie die we in beslag hebben genomen", legt de OM-woordvoerder uit. Bonnetjes en facturen kunnen aantonen dat vooral de broers iets valt te verwijten. "Al kunnen die ook weer vervalst zijn.”

De broers zitten voorlopig vast en zullen binnenkort verhoord worden, net als hun cliënten.

Lees ook:

Pak pgb-fraudeurs hard aan, zei de Vereniging Nederlandse Gemeenten eerder.

Met een pgb kun je veel goede dingen doen, zoals ondersteuning van mantelzorgers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden