terrorisme

Verdachte aanslag Berlijn is zeer waarschijnlijk dader

De kerstmarkt in Berlijn waar maandagavond een aanslag plaatsvond ging donderdag weer open voor publiek.Beeld Getty Images

Duits Minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière heeft donderdag gezegd dat de 24-jarige Tunesiër Anis A., die er van verdacht wordt achter de aanslag in Berlijn te zitten, 'met grote waarschijnlijkheid de dader is'. De klopjacht op A. is nog in volle gang.

De Maizière bevestigde donderdag dat vingerafdrukken van A. zijn aangetroffen in de cabine van de vrachtwagen die maandagavond over de kerstmarkt naast de Gedächtniskirche in Berlijn denderde. De terreurdaad kostte twaalf mensen het leven, 48 mensen raakten gewond.

De kerstmarkt aan de Berlijnse Breitscheidplatz waar de aanslag plaatsvond werd vanochtend heropend na een korte bijeenkomst van de kraamhouders in de Gedächtniskirche naast de markt. De houders van de stalletjes waren zichtbaar aangedaan en bij sommigen stonden de tranen in de ogen.

Op het plein voor de kerk zetten zij kaarsen neer bij een tafel met foto van de markt voor de aanslag. "Wij zijn nog steeds verbijsterd en diep geschokt'', verwoordde de exploitant van de markt de gevoelens. Uit piëteit met de slachtoffers zal de markt soberder zijn. Er is geen uitbundige verlichting en er zal geen feestmuziek te horen zijn. De markt is onder andere beveiligd met betonblokken.

Op de kerstmarkt vielen maandagavond twaalf doden en bijna vijftig gewonden toen een terrorist met een gekaapte Poolse vrachtwagen de drukbezochte markt op reed. Op de verdachte van de aanslag, de uit Tunesië afkomstige Anis A., is een grote klopjacht gaande. Voor aanwijzingen die leiden tot de aanhouding van de 24-jarige man heeft de Duitse justitie een beloning van 100.000 euro uitgeloofd. Duitsland heeft de controles aan de grenzen met Nederland en België in de deelstaat Noordrijn-Westfalen verscherpt.

De federale recherche liet weten zeer voorzichtig te zijn met het verstrekken van informatie om de voortgang van het onderzoek niet in gevaar te brengen.

Eerder zijn al identiteitspapieren op naam van hoofdverdachte Anis A. gevonden, in een portemonnee in de cabine van de vrachtwagen. De krant Bild meldde vandaag de arrestatie in Dortmund van vier personen die contacten zouden hebben gehad met de voortvluchtige, maar de Duitse justitie heeft dat tegengesproken.

Invallen

De Tunesiër die volgens de Duitse autoriteiten hoogstwaarschijnlijk de aanslag op een kerstmarkt in Berlijn pleegde, is in de nacht na de terreurdaad gefilmd in het stadsdeel Moabit. A. stond om 03:49 uur voor de deur van een moskee die bij de veiligheidsdiensten bekendstaat als ontmoetingsplaats voor extremisten, bleek donderdagavond uit bewakingsbeelden. De publieke omroep van Berlijn en Brandenburg (RBB) wist de hand op het materiaal te leggen. Eerder op de dag viel de politie het islamitische centrum binnen.

Wat de huiszoeking heeft opgeleverd, is nog onbekend. Volgens bronnen binnen de veiligheidsdiensten kwam A. regelmatig in de moskee. Die werd in de gaten gehouden en al eens eerder door de politie binnengevallen, omdat fundamentalistische soennitische imams er zouden proberen gelovigen te radicaliseren en te ronselen voor terreurbeweging Islamitische Staat.

Uit andere beelden blijkt volgens de RBB dat A. op 14 en 15 december op de Breitscheidplatz was, waar maandagavond de aanslag werd gepleegd. Het was niet direct duidelijk of de beelden zijn gemaakt door een vaste camera of door agenten die hem volgden. Volgens diverse Duitse media werd A. tussen maart en september geschaduwd. Justitie beschouwde hem als een islamist die bereid is tot geweld en plaatste hem op een lijst van 550 gevaarlijke verdachten. Maar bij gebrek aan concreet bewijs werd na de zomer besloten hem niet meer continu in de gaten te houden. Daarop klinkt steeds meer kritiek, ook vanuit veiligheidskringen zelf.

Voor de heropening van de markt op de Breitscheidplatz werden betonnen barrières geplaatst.Beeld Getty Images

A. bood zich aan als terrorist

De voortvluchtige Tunesiër blijkt al maanden in beeld te zijn geweest bij de Duitse veiligheidsdiensten. Volgens het Duitse weekblad Der Spiegel werden de veiligheidsdiensten gealarmeerd tijdens onderzoek naar diverse haatpredikers.

Bij het afluisteren van digitale communicatie bleek dat Anis A. zich kennelijk aanbood als zelfmoordterrorist. De uitingen waren echter niet hard genoeg om Amri aan te kunnen houden. Volgens een bron bij de veiligheidsdienst zou de verdachte Tunesiër hebben geïnformeerd hoe hij aan een wapen kon komen.

Ook de Amerikaanse inlichtingendiensten hadden de Tunesiër al langer in het vizier. The New York Times meldde vandaag dat A. de aandacht trok omdat hij op internet had gezocht naar handleidingen voor het maken van explosieven.

Verder zeiden bronnen bij Amerikaanse inlichtingendiensten dat hij zeker één keer contact met de terreurgroep Islamitische Staat heeft gehad. Ook stond de Tunesiër in de VS op de 'no-fly list', een lijst met personen die niet naar of vanuit de Verenigde Staten te vliegen.

Een bloemenzee op de plaats van de aanslag, de Breitscheidplatz in het centrum van Berlijn.Beeld AP
Beeld EPA
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden