Column

Verdacht van oorlogsmisdaden om je verleden als economiedocent

Beeld thinkstock

Mijn verhaal van vorige week over de uitzetting van Feda Amiri, terwijl hij al 18 jaar legaal in Nederland woonde, riep nogal wat reacties op. Sterker nog, het leidde zelfs tot Kamervragen.

Ook ik had nog niet eerder van een dergelijke brute actie gehoord, dus ik besloot mezelf te verdiepen in het 1F-artikel. De regel die maakt dat mensen van wie nooit schuld is bewezen, op basis van slechts een mogelijke verdenking op oorlogsmisdaden (nee, ik overdrijf niet) toch ál hun rechten verliezen.

En zo kwam ik in contact met Edris Alkozai, de oprichter van stichting 1F. Zijn vader, Rafiq Alkozai (67), is in 2001 vanuit Afghanistan naar Nederland gevlucht en hoewel zijn vrouw en kinderen allemaal een verblijfsstatus hebben gekregen, heeft hij al gauw te horen gekregen dat zijn verleden als economiedocent (ja, serieus) hem verdacht maakt van oorlogsmisdaden. En dús vervalt zijn recht op asiel.

Presidentieel decreet
Hoe zit dat? Wel, ook als docent werkte je in Afghanistan voor de overheid en in de tijd dat Rafiq Alkozai les gaf was het zo dat je na een bepaald aantal jaren dienstverband op presidentieel decreet een militaire rang kreeg toegewezen. Uiteraard betekende dit niet dat zijn werkzaamheden daardoor (deels) bestonden uit het martelen van mensen. Ook betekende dit niet dat hij het martelen van mensen steunde. Nee, het lesgeven in het vak economie betekende dat hij studenten iets bijbracht over het vak economie.

Maar hoe kan het dan dat Rafiq Alkozai na al die jaren waarin hij dus geen asiel verkreeg, toch nog in Nederland woont? Wel, zijn oudste zoon (afgestudeerd arts) heeft samen met zijn advocaat en met hulp vanuit Afghanistan jarenlang alles gedaan om alle bewijzen van onschuld die te vinden waren te verzamelen. En dat is gelukt. De Afghaanse overheid heeft verklaard dat Rafiq Alkozai niet schuldig is aan oorlogsmisdaden.

Helaas heeft dat de zaak wellicht een beetje gerekt, maar verder had dit geen invloed op zijn 1F-status. Nederland accepteert namelijk geen bewijsmateriaal uit Afghanistan, hoewel dit de enige plek is waar bewijsmateriaal vandaan zou kunnen komen.

Illegale status
Wat wél is gelukt, is het verkrijgen van nog een andere status, namelijk op basis van artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Dit artikel stelt dat iemand niet uitgezet mag worden als dat gebeurt naar een land waar voor diegene gevaar dreigt of waar hij geen menswaardig bestaan heeft. Met andere woorden, de situatie nu is dat Rafiq Alkozai illegaal in Nederland is, maar hij toch niet uitgezet mag worden. Dit kan een heel klein beetje als goed nieuws gezien worden, ware het niet dat hij door zijn illegale status geen rechten heeft op wat dan ook en zijn familie hem moet onderhouden.

De beste man is 67 jaar oud, psychisch ernstig ziek, gestrest en getraumatiseerd. Bovendien kan artikel 3 EVRM in principe van de ene op de andere dag worden ingetrokken, waarna hij direct onherroepelijk uitgezet zal worden. Inderdaad, precies zoals Feda Amiri.

Overigens, over Feda Amiri. Na zijn deportatie op maandag 5 januari is niets meer van hem vernomen. Waarschijnlijk zit hij ergens in een cel, maar de IND die hiervoor verantwoordelijk is, weigert zijn vrouw en kinderen van enige informatie te voorzien.

Ja, zo werkt ons systeem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden