Verboden Toegang: natuurbehoud of bestuurlijke gemakzucht?

De wandeling naar Oostvoorne begint in Hellevoetsluis op de Amnesty Internationalweg bij de bushalte Smitsweg. Openbaar vervoer gaat tot Spijkenisse met de Rotterdamse metro, daarna per bus. Vanuit het eindpunt Oostvoorne is Hellevoetsluis goed per bus te bereiken; overstappen in Den Briel. Mist u de aansluiting, geen nood want dit oude stadje is een bezoek waard. De route moet eigenlijk te lopen zijn aan de hand van geel-rood-gele markeringen maar die zijn op essentiële punten verdwenen of geheel verbleekt. Beter is het de tekst te volgen uit '12 dagwandelingen in de provincie Zuid-Holland', uitgave Op Lemen Voeten, Amsterdam.

Op de paden blijven dus. Maar waarom is de toegang tot zoveel duingebieden volstrekt of bijna verboden? Een willekeurige greep van zuid naar noord. Bij Vrouwenpolder op Walcheren is er alleen een pad rechtdoor van het dorp naar het strand, alles daaromheen is afgeschermd met prikkeldraad. Op Schouwen is zeker een derde van de brede duinen spergebied. Tussen Den Haag en Katwijk mag je wandelen rond Meyendel en er is een fietspad tussen beide plaatsen. Maar aan een kaart voor het overige gebied is moeilijk te komen. Niets is zo frustrerend als de mededeling op een hek dat kaarten op werkdagen tussen negen en vijf op een kantoor, kilometers ver weg te verkrijgen zijn. Ook in Noord-Holland en op Texel zijn hele stukken verboden.

Is dit nu alles natuurbehoud of bestuurlijke gemakzucht? Hoe dan ook, de ontwerpers van de kustwandeling Hellevoetsluis-Oostvoorne zijn de problemen wel erg snel uit de weg gegaan. Tegen het einde van het 17 kilometer lange traject gaat een stuk van 2,5 kilometer onnodig door woonwijken. Terwijl je via een prachtig begroeid duingebied ook op de Boulevard in Oostvoorne kunt uitkomen. “Ja maar”, zal de redenatie zijn, voor dat terrein moet je lid zijn van Natuurmonumenten of donateur van de Stichting Zuid-Hollands Landschap. Dat is niet helemaal waar want met een dagkaart mag je er ook in.

Je komt dan in duinen die nog betrekkelijk nieuw zijn en voor een deel zelfs pas zijn ontstaan in de eerste helft van deze eeuw, geologisch gezien een oogwenk geleden.

Alles verandert. Dat past op dit duinterrein en het zou ook het motto kunnen zijn van de hele wandeling. Al vrij snel na Hellevoetsluis loop je op een fietspad langs het Quack Gors. Tot 1970 was dat nog een zoutwatergebied maar door de aanleg van de Haringvlietdam verdween de invloed van de zee. Brandnetels, distels en riet kregen vrij spel. Op plaatsen evenwel waar nog zout in de grond zit, groeit melkkruid, heemst, aardbeiklaver en duizendguldenkruid, zo meldt een informatiebord op de dijk langs het gors.

Het daarop volgende stuk van de route is misschien niet van uiterlijk veranderd in de laatste decennia maar wel wat de functie betreft. Nog voor de route de Haringvlietdam kruist, loop je aan de voet van duinen, die hun beschermende taak hebben verloren. Ooit deel van de zeewering grenzen ze nu aan een binnenwater, het zoete of tenminste brakke water van het Haringvliet. Het lopen over het smalle strand langs deze duinen gaat moeizaam. Het zand - geheel onttrokken aan de werking van eb en vloed - is buitengewoon mul.

Aan de andere kant van de Haringvlietdam is dat beter. Hier is het weer menens met het strand en op de hardere delen is het lekker lopen. Maar niet voor lang want na ruim een kilometer leidt de route dwars door de duinen naar de eerste huizen van Rockanje. We krijgen heel wat lommerrijke straten te zien op de rand van het dorp en de duinen en daar is geen bewaar tegen als de ontwerpers van de route ons niet in Oostvoorne door iets soortgelijks zouden voeren.

Het is mogelijk om de bewoonde wereld al in Rockanje te verlaten en via het strand naar Oostvoorne te lopen. Dan mis je wel het intieme landschap van de Noorddijk. Een doelloze dijk in het land, naar het schijnt, maar ooit gebouwd omdat bij de Allerheiligenvloed van 1570 een enorm gat in de duinen was ontstaan. Die 'wielen' (meertjes) die toen werden gevormd zijn grotendeels verdwenen, toch heeft de dijk zijn kronkels behouden. De duinen zijn op deze hoogte trouwens aanzienlijk breder geworden in de laatste honderd jaar.

Aan het einde van de Noorddijk ligt het buiten Strypemonde en geen tweehonderd meter daarna het bezoekerscentrum aan de ingang van de duinen waar je een dagkaart voor kunt kopen. Op dit punt doet de wandelaar er goed aan de officiële route te verlaten en door de duinen verder te gaan. Met als gezamenlijk doel de boulevard in Oostvoorne, waar de laatste opmerkelijke verandering van de dag zien is: het dichtgeslibde gebied tussen Oostvoorne en de Maasvlakte, dat inmiddels vol staat met struikgewas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden