Verbod politieke partij vrijwel kansloze missie

In Nederland is het vrijwel onmogelijk een politieke partij te verbieden die langs democratische weg de wet wil veranderen. Dat geldt ook voor de PNVD, die pleit voor meer ruimte voor pedofiele contacten.

Het kort geding tegen de Partij Naastenliefde, Vrijheid en Diversiteit, heeft weinig tot geen kans van slagen. De rechter kan de beginselen van de pedo-partij weerzinwekkend vinden, het Burgerlijk Wetboek biedt voor het in de ban doen van de partij geen houvast. Het simpele feit dat de partij de leeftijdsgrens waarop jongeren seks mogen hebben met volwassenen wil verlagen van zestien naar twaalf jaar, is daar geen reden voor. De rechter zou pas tot een verbod kunnen komen als de PNVD oproept tot geweld, haat, discriminatie of een ander strafbaar feit. Wel zou de PNVD de fout in gaan als de partij naast het pleidooi voor het vrijgeven van kinderporno zelf zou meewerken aan het vervaardigen ervan en het handelen daarin.

De Kieswet is evenmin een aanleiding om een partij als de PNVD te verbieden. Op basis van de wet toetst de Kiesraad een nieuwkomer niet op inhoud. Pas als een partij in naam te veel lijkt op een andere deelnemer aan de verkiezingen, grijpt de raad in.

Terug naar het streven naar een verbod. „Je mag als politieke partij bepleiten dat een bepaald delict uit het strafrecht verdwijnt of juist wel strafbaar wordt gesteld”, zegt rechtsgeleerde W. Möhlmann van de Nijmeegse Radbouduniversiteit. De vrijheid om te streven naar een wetswijziging kan heel ver gaan, zegt hij. „De partij kan er naar streven – als ze democratisch gekozen is – de democratie af te schaffen.” Eenmaal gekozen zijn er in beginsel geen belemmeringen om een onderwerp op de agenda te zetten. Tenzij het reglement van orde zich ertegen verzet, kan een gekozen parlementariër zeggen wat hij of zij wil bewerkstelligen.

De rechter heeft wel een paar mogelijkheden om een politieke vereniging te ontbinden. Dat zou kunnen als er bij het oprichten iets niet correct is gegaan. Ontbinden kan ook als er sprake is van een criminele organisatie. De strafrechter moet daarover oordelen. Dat was zo bij extreem-rechtse partij CP’86. Die partij werd eind jaren negentig van de vorige eeuw door de rechter verboden, omdat CP’86 aanzette tot haat jegens vreemdelingen. In 1955 werd de Nationaal Europese Sociale Beweging (NESB) ontbonden op basis van het Besluit ontbinding landverraderlijke organisaties. De NESB herbergde oud-NSB’ers en ex-SS’ers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden