Verbod op gratis tasje groot succes

Sinds het verbod op gratis plastic tasjes is het gebruik ervan drastisch afgenomen. Beeld ANP XTRA

De ban op de gratis plastic tas werpt zijn vruchten af. Sinds de ingang van het verbod op 1 januari van dit jaar is het tasjesverbruik fors afgenomen. Uit een rondgang van Trouw blijkt dat het gebruik minstens is gehalveerd. Sommige grootwinkelbedrijven spreken zelfs van een afname tot 85 procent.

De koepelorganisatie Raad Nederlandse Detailhandel (RND) heeft de meest voorzichtige schatting. Haar leden melden een daling van 50 procent. "En dat betreft dan voornamelijk schoenen- en modewinkels" - zaken waar nog relatief veel klanten een tasje meevragen, volgens secretaris Jeroen van Dijken van de RND. "Een klant loopt immers niet zomaar met een schoenendoos onder zijn arm de winkel uit."

Bij warenhuizen met producten die doorgaans kleiner zijn en dus makkelijker mee te nemen, gaan sinds dit jaar nog minder tassen over de toonbank. Zo spreekt prijsstunter Action over een afname van 60 procent, drogisterijketen Etos en het warenhuis Hema over zelfs 85 procent.

Minder plastic, meer papier en katoen
Groothandels die de plastic tassen leveren, bevestigen deze cijfers. Klaas uit de Bosch van F&F Verpakkingen ziet dat de tasjesverkoop aan winkelketens met zo'n 60 tot 70 procent is gedaald. De afzet van tassen aan particuliere winkeliers, zegt Uit de Bosch, slinkt 'slechts' met 50 procent. Want: die bestellen weliswaar minder plastic, maar weer meer papier en katoen.

"Veel kleine detaillisten hebben geen zin in gezeur van klanten, of in het opzetten van een hele boekhouding rondom tassenverkoop. Daarom kiezen ze vaker voor een verpakking die ze zo weg kunnen geven."

Systematische metingen naar veranderingen in het tasjesverbruik zijn nog niet gedaan. Maar, zegt Vera Dalm, directeur van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal: "Van alle kanten horen we dat het verschil met vóór 2016 enorm is."

Ze staat ervan versteld dat een ogenschijnlijk kleine ingreep zo'n verschuiving teweegbrengt. Pure milieuwinst, noemt ze het. Want ook al is een deel van het plastic vervangen door papier en is een papieren tas niet per se milieuvriendelijker dan een plastic exemplaar, 'de meeste Nederlanders lijken toch braaf een tasje van huis mee te nemen'.

Ja-zeggen
Dalm denkt dat het verschil in gedrag vooral voortkomt uit een veranderde vraagstelling. "Mensen houden van ja-zeggen. Als iemand vraagt 'Wilt u er een tasje bij?' dan zullen de meeste mensen dit bevestigend beantwoorden. Maar nu vragen winkeliers: gaat het zo mee? En dan is het antwoord nog steeds: ja, hoor."

Jan Willem Bolderdijk, onderzoeker en docent consumentengedrag aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft een soortgelijke verklaring. "Het is niet zo dat consumenten zich massaal laten leiden door een kleine financiële beloning. Voorheen kregen klanten standaard een tasje mee, maar nu ze een actieve keuze moeten maken, kiezen ze vaak voor het sociaal wenselijke."

Volgens Dalm van Milieu Centraal is het nog te vroeg om iets te zeggen over het concrete milieu-effect. "Pas als het strand- en picknickseizoen weer begint, wordt duidelijk of het aantal zwerftasjes inderdaad ook is afgenomen."

De Inspectie Leefomgeving en Transport, die toezicht houdt op de naleving van het gratis tasjesverbod, laat weten dat ze sinds 1 januari zeventien waarschuwingsbrieven heeft verstuurd. Winkeliers die de nieuwe wet niet zo nauw nemen, zijn vooralsnog niet beboet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden