Verblijfsvergunning / VluchtelingenWerk pleit voor pardon

AMSTERDAM - ,,Nederlanders klagen al wanneer ze een paar maanden moeten wachten op een bouwvergunning'', schampert Mostafa Allaharian. ,,Vervelend misschien, maar niet te vergelijken met de eindeloze geestelijke marteling waaraan asielzoekers hier worden blootgesteld.''

De 39-jarige Iraniër wacht zelf al bijna acht jaar op een verblijfsvergunning. Vooralsnog zonder resultaat. Hij is een van de 15000 vreemdelingen voor wie VluchtelingenWerk Nederland gisteren een landelijke actiedag organiseerde. De belangenbehartiger pleit voor een 'eenmalige bijzondere maatregel': geef asielzoekers uit landen met een recente geschiedenis van burgeroorlog en die al drie jaar of langer wachten op een beslissing ten langen leste een verblijfstatus.

De politiek blijft echter doof voor deze noodkreet. Iemand die langer dan drie jaar wacht op de uitkomst van zijn asielaanvraag, kan wel een verblijfsstatus claimen, maar de overheid past die regeling zo beperkt mogelijk toe.

Staatssecretaris Kalsbeek van justitie beroept zich op een kamermeerderheid, die niets moet hebben van een generaal pardon. Dat geeft alleen maar verkeerde signalen aan toekomstige 'gelukzoekers' vinden met name CDA en VVD, die met het oog op de kamerverkiezingen mei volgend jaar geen al te asielzoeker-vriendelijk klimaat willen creëren.

Die angst voor een 'aanzuigende werking' is niet reëel, vindt VluchtelingenWerk. Het lijkt uitgesloten dat de nu bepleite bijzondere maatregel nog eens moet worden toegepast, omdat de politiek net een nieuwe vreemdelingenwet heeft omarmd die ervoor moet zorgen dat vreemdelingen niet meer zo lang wegkwijnen in volle asielcentra.

Ondertussen kijkt de Immigratie- en Naturalisatiedienst tegen een enorme stapel oude dossiers op, zaken van asielzoekers van vóór de invoering van de nieuwe wet op 1 april, die bezwaar hebben aangetekend tegen de afwijzing van hun asielaanvraag. Eind augustus bedroeg het aantal 'plankzaken' nog 44539. De IND hoopt over een jaar die stapel te hebben teruggebracht tot hooguit 5000 dossiers.

De in het verleden behaalde resultaten geven niet veel reden tot optimisme voor de toekomst. Bovendien hebben de vreemdelingenrechters nog een voorraad van bijna 25000 zaken liggen, waarbij de bulk van de IND nog moet worden opgeteld. De rechtbanken verwachten dan ook niet eerder dan ergens in 2005 af te zijn van de oude zaken.

Allaharian zegt vijf mensen te kennen die de ultieme consequentie hebben getrokken uit de ,,onmenselijke behandeling'' door de Nederlandse overheid. ,,Twee van hen hebben nota bene nog zelfmoord gepleegd'', vertelt hij, ,,nadat ze inmiddels hun verblijfsvergunning hadden gekregen. Zij waren geestelijk al kapotgemaakt. Hun geduld is te lang op de proef gesteld. De overheid heeft hen beroofd van de beste jaren van hun leven.''

Daoud Askar (28) -ook al acht jaar in Nederland- heeft weliswaar nog geen verblijfsvergunning, maar wel het geluk dat hij in Leiden woont. Die gemeente heeft onlangs besloten asielzoekers die al vóór 1 juli 1998 binnen haar grenzen wonen zelf een soort 'pardon' te geven. Zij hoeven, ook al zijn ze inmiddels uitgeprocedeerd, hun woning niet uit en behouden hun uitkering.

Askar is daar blij mee, maar kent nog andere zorgen. De Somaliër heeft daarmee nog geen verblijfstitel en mag dus niet werken. Bovendien krijgt zijn drie maanden oude zoontje Abdirahman ('cadeautje van God') pas een achternaam bij de burgerlijke stand wanneer zijn ouders officieel mogen blijven.

VluchtelingenWerk hoopt dat de meer dan 140 gemeenten die gisteren met het probleem van de extreem lange wachttijden voor asielzoekers werden geconfronteerd, druk zullen uitoefenen op politiek Den Haag. De wetenschap dat vierduizend asielzoekers al langer dan zeven jaar als rechteloos burger hier een onzeker bestaan hebben, moet toch enig mededogen opwekken, vindt VluchtelingenWerk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden