Verbindingen

Bekende en minder bekende Nederlanders kiezen hun persoonlijke motto, leefregel of ultiem inspirerende zin.

’In beschouwingen over onze samenleving duikt steeds vaker het woord ‘verbinding’ op. In Vrij Nederland zei Martijn Lampert, onderzoeker bij Motivaction, het zo: ‘Als je een gelukkiger samenleving wil, dan zouden de inspanningen erop gericht moeten zijn te investeren in verbindingen.’ Verbinding als ‘waarachtig contact met de medemens’.

Mijn verbindingen ontstaan voor een belangrijk deel op het knooppunt genaamd Jaap Edenbaan, de schaatsbaan in Amsterdam. Daar probeer ik een soort verbindingsman te zijn, anderen in staat te stellen om verbindingen aan te gaan.

Die verbindingen ontstaan min of meer vanzelf. Vanuit de passie voor het schaatsen. Ik weet, passie is een afgesleten woord, wordt te kust en te keur gebruikt en misbruikt, maar ik zou geen ander woord kunnen bedenken of het zou liefde moeten zijn, maar met die term moet je nog zuiniger zijn.

Het schaatsleraarschap ben ik letterlijk in gegleden. Als tweedejaars student Sociale Geografie aan de VU die aardig kon schaatsen werd mij in 1980 gevraagd om de zieke schaatsinstructeur bij het universitaire sportcentrum van de VU te vervangen.

Sindsdien heb ik mijn wedstrijdcarrière altijd gecombineerd met het geven van schaatsles en -training en heb ik bij de KNSB de vereiste schaatstrainersdiploma’s gehaald.

Mensen die menen de schaatsbeweging te begrijpen hebben het nog niet helemaal begrepen. De schaatsbeweging, het gevoel van glijden, van in balans zijn terwijl je uit balans hangt, van zijwaarts en benedenwaarts duwen en voorwaarts versnellen, van zoveel drúk hebben dat het voelt als zwéven, dat alles is principieel onkenbaar. De ratio moet het hier afleggen tegen het gevoel.

Ik waardeer de pogingen van bewegingswetenschappers zeer en neem graag kennis van hun bevindingen maar er blijft iets moois mysterieus aan dat glijden over bevroren wateren op hele smalle ijzertjes.

Ik begeef me nu op glad ijs, maar als ik fantaseer over mijn hemel dan is daar toch een behoorlijk stuk ingeruimd voor een spiegelende ijsvlakte waarover ik, samen met geliefden, in een voor eeuwig gevangen moment tot de volmaakte schaatsbeweging kom, waarin alles stolt en tegelijk vloeiend wordt.

In mijn lange schaatsleven zijn er momenten geweest dat die hemel voor mij zijn poorten opende, dat ik de schaatsperfectie mocht aanraken. Transcenderende ervaringen die weliswaar weer voorbijgaan, maar die zich toch voorgoed in mij genesteld hebben. Iets in mij veranderd hebben.

Dit klinkt hoogdravend en dat is ook zo bedoeld. Maar maakt u zich geen zorgen, ik probeer u niet te bekeren tot een schaatsreligie. Maar schaatsen is wel de voedingsbron waaruit ik put, waardoor ik elke keer opnieuw, ook nog na dertig jaar schaatstrainingen verzorgen, intens geniet als ik zie hoe er bij iemand ineens een kwartje de goede kant opvalt, hoe iemand even geraakt wordt door een goddelijk moment van ja, van wat eigenlijk, verlichting, verlossing, vervoering? Die schaats kwam ineens wél lichtjes op de buitenkant in de bocht, het ging maar om een millimetertje, maar het gevolg was immens; die knie ging zomaar iets verder naar voren en het voelde ineens alsof je vlóóg; je kroop een beetje meer in elkaar, werd stabiel en voelde je lijf zich spontaan ontspannen. De voorbeelden zijn legio.

Verbindingen via het schaatsen, de gedeelde ervaringen, de gedeelde zoektocht. De ijsbaan een ontmoetingplaats, die hoe langer je er rondloopt, steeds meer een lieu de memoire voor je wordt, een herinneringsplaats. Veel van die oudere dames en heren die nog steeds hun rondjes rijden op deze magische plek voelen zich alleen hier nog jong.

En de studenten die ik nu les geef: ik knipper met m’n ogen en zij zijn jullie en jullie zijn zij. Ik knipper nog eens, en ik zie hun kinderen hier als jonge honden rondrijden. Net als die ouderen ooit. Want ook de tijden laten zich verbinden en schaatsen is van alle tijden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden