'Verbinding Terneuzen - Zuid-Beveland is er altijd, maar je ziet 'm nooit'

BORSSELE, ELLEWOUTSDIJK - Zeeland staat op scherp in verband met de aan te leggen Westerschelde-toltunnel van Terneuzen naar Zuid-Beveland.

LIZETTE BAZUIN

In een bijzondere statenvergadering zou gisteren - na decennia van uitstel en soebatten - het finale besluit 'wel of niet bouwen' genomen worden. Gevolg: uitpuilende publieke tribunes en talloze luisteraars die via omroep Zeeland rechtstreeks meeluisterden. Maar er kwam nog geen besluit. Daarvoor was er gisteren nog te weinig duidelijkheid over de financierings- en exploitatierisico's. In de Zak van Zuid-Beveland wordt weer even opgelucht ademgehaald.

De verwachtingen waren anders, omdat de Zeeuwse gedeputeerde J. I. Hennekeij begin deze maand, na een onderhoud met minister Jorritsma van verkeer en waterstaat, had verkondigd dat de Westerscheldetunnel voor 99,9 procent zeker was.

Een internationale aannemerscombinatie had een gunstige aanbieding gedaan en er waren veel investeerders geïnteresseerd. De minister had daarop nog tot 1 juli uitstel verleend, voordat de rijksbijdrage van 54 miljoen voor de tunnel vervalt.

Collega-gedeputeerde D. J. P. Bruinooge uitte zich na het onderhoud wat voorzichtiger. Het belangrijkste is, meende hij, dat de provincie op één lijn zit met de minister, maar met de aannemer moet nog verder overlegd worden.

Een kans van 99,9 procent? De inwoners van de dorpen aan weerszijden van het beoogde aanlandingspunt van de tunnel worden niet warm of koud meer van zo'n uitspraak. “Die dingen horen wij al járen. Maar tijdens de staten- en commissievergaderingen blijkt er altijd nog zo veel onzekerheid te zijn”, zegt Joke Karelse van de Borsselse dorpsraad.

Borssele is een van de twee Zuidbevelandse dorpen, tussen welke de WOV-tunnel zich een weg landinwaarts moet banen. De dorpsraad is niet per se tegen het tunnelplan, maar had wel een tracé gewild, dat zo min mogelijk schade aanricht. De Borsselse polder, omstreeks 1600 ingepolderd volgens de gulden snede-formule (“net als de tuinen van Versailles”), had dan beter bewaard kunnen blijven.

Waren de gemeente Borsele en de verschillende dorpsraden het tot afgelopen zomer nog eens over tracé en landschapsinpassing, na onderhandelingen met het provinciebestuur heeft de gemeente ingestemd met een voor het dorp heel wat ongunstiger aanlegplan. Karelse: “Dan zijn wij zijn dus uitgepraat, want de gemeente heeft daarmee onze geloofwaardigheid onderuitgehaald.”

Zwaard van Damocles

Voor 31 boerenbedrijven in de Borsselse polder dreigt het toltunnelplan al jaren als een zwaard van Damocles. “Wij hebben dit land helpen opbouwen na de overstroming van '53”, vertelt akkerbouwer R. Goeree. “Indertijd vond een perfecte ruilverkaveling plaats, maar nu krijgen we er onvrijwillig één, die tot landversnippering leidt.” De aanlandingsweg zal precies achterlangs Goeree's schuur lopen, over zijn grond, zoals hij begin december tot zijn schrik via de radio vernam.

Niet bekend

In het andere 'aanlandingsdorp', Ellewoutsdijk, spant de dorpsraad zich, samen met de werkgroep 'Nee tegen de WOV', al sinds 1988 (toen een aansluitingsweg dwars door de Zak van Zuid-Beveland was gepland) in, om de tunnel te voorkomen, of in ieder geval in zo goed mogelijke banen te leiden. Dat is maar zeer ten dele gelukt.

Dorpsraadsecretaris Cobie Tent: “Normaal geproken werken we altijd heel goed samen met de gemeente, via de dorpsraden wordt altijd getoetst wat de dorpsbewoners van iets vinden. Zo hebben we ook een keer de meningen in het dorp gepeild: 87 procent was tegen de tunnel. Gek genoeg waren oudere mensen vaak vóór, die waren voor ontsluiting en vooruitgang.”

Enige kilometers verderop, in het dorp Kwadendamme (ook behorend tot de gemeente Borsele) maakt secretaris Peter van Weerlee van de Stichting Behoud de Zak van Zuid-Beveland zich sterk om de Westerscheldetunnel alsnog te voorkomen, zodat het bijzondere landschap met schaapskudde en bloemdijkjes met bijzondere vegetatie behouden kan blijven.

De stichting vraagt zich sterk af of de provinciale statenleden die over het project moeten beslissen wel over genoeg informatie beschikken om de financiering te kunnen beoordelen. Er zijn immers nog heel wat onoverkomelijke risico's aan verbonden.

In de rest van Zeeland wordt het project nauwgezet gevolgd, zij het niet altijd zo fel anti als in de Zak van Zuid-Beveland. Volgens een recent opinie-onderzoek van het bureau isk/NOVA is het aantal uitgesproken voorstanders van de Westerscheldetunnel gezakt van 71 procent in 1987 tot 56 procent in 1994. Verder is 43,2 procent van hen tegen, de overige 0,8 procent heeft geen mening. Beneden de Westerschelde blijkt het percentage tegenstanders overigens groter te zijn: 62,2 procent.

Worden de Zeeuwse burgers het wachten moe, nu de uiteindelijke beslissing steeds uitgesteld wordt? Wel of geen finale beslissing, de Westerscheldetunnel is al jarenlang overduidelijk aanwezig in de Zeeuwse politiek. Zoals een statenlid gisteren opmerkte: “Hij is er altijd, maar je ziet 'm nooit.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden