Verbindende taal uit verdachte hoek

Oude partij van verdreven president Janoekovitsj voelt zich weer sterk, nu als brug tussen Kiev en pro-Ruslandactivisten

DONETSK - De Oekraïense Regiopartij had tijd nodig om de politieke knock-out te verwerken na de vlucht van partijleider en president Viktor Janoekovitsj. Maar nu staat zij klaar om de protestbeweging in het oosten van het land aan te voeren. Dat is de centrale boodschap van een spoedbijeenkomst die de partij in Donetsk heeft bijeengeroepen om de toestand in het land te bespreken.

"Wij staan nu weer stevig in onze schoenen in de politieke ring", zegt Nikolaj Levtsjenko, de jonge leider van de Regiopartij in de provincie Donetsk. "Wij moeten Kiev dwingen te luisteren naar de stem van de absolute meerderheid van de mensen in de Donbass en de verhitte hoofden van de radicale minderheid afkoelen."

Meer dan drieduizend afgevaardigden zijn opgetrommeld naar het ijshockeystadion 'Vriendschap' om hun fiat te geven aan een resolutie die de zwaar gehavende partij van Janoekovitsj weer richting moet geven. De 'regionalen' willen een grondwetswijziging die het Russisch 'altijd' tot tweede staatstaal maakt. Ook moeten de regio's meer autonomie krijgen, allemaal leuzen die het goed doen in het oosten.

Het congres begint met het Oekraïense volkslied, dezer dagen een zeldzaam geluid in Donetsk. "Onze partij zal als een feniks herrijzen", roept een van de spreeksters en oogst daarmee een daverend applaus. Dat is er ook voor Nelli Sjtepa, de burgemeester van de stad Slavjansk, waar een gewapende pro-Russische groep al enkele dagen verschillende overheidsgebouwen bezet houdt. Tegen Sjtepa loopt een onderzoek wegens 'separatisme', omdat ze de bezetters aanvankelijk met open armen leek te ontvangen. "Maar ik ben alleen maar onderhandelingen met ze begonnen om tweehonderd gijzelaars te redden", aldus de verdreven burgemeester. Nu eist ze maatregelen tegen de bezetters. "Ze moeten de wapens neerleggen; zoniet, dan moet de overheid ze daartoe dwingen."

Niet alle partijleden zijn zo uitgesproken. Parlementslid Boris Kolesnikov laat zich niet verleiden de gewapende acties al te hard te veroordelen. "Het ministerie van binnenlandse zaken en de veiligheidsdienst weten waar die gewapende mensen zijn en waar ze een gevaar vormen voor de bevolking. Ze moeten met hen onderhandelen en duidelijk maken dat we bereid zijn de grondwet te wijzigen als zij hun wapens neerleggen."

Aleksandr Zachartsjenko vertrouwt de Regionalen voor geen cent. Voor hem zijn het allemaal 'verraders', die de lokale bevolking naar de mond praten. Luttele uren voor het congres zijn twintig gemaskerde mannen onder zijn leiding probleemloos het stadhuis van Donetsk binnengewandeld. De mannen zijn gewapend met knuppels, kalasjnikovs en jachtgeweren. Ze dragen armbanden van de organisatie 'Oplot', een patriottische groep uit Charkov die zich de afgelopen maanden heeft geprofileerd als een tegenhanger van de radicale vleugel van de anti-regeringsprotesten in Kiev. "Wij eisen een referendum over de status van onze regio", zegt Zachartsjenko, die uit Donetsk komt. "We blijven hier totdat onze eisen zijn ingewilligd." Waarom die wapens nodig zijn? Hij glimlacht: "Ze kunnen altijd van pas komen."

Na onderhandelingen met burgemeester Aleksandr Loekjantsjenko belooft Zachartsjenko dat de werknemers van het stadhuis geen strobreed in de weg zal worden gelegd. Inderdaad gaat een geplande bespreking van problemen bij de waterleiding in de grote zaal van het stadhuis gewoon door. "Deze mensen zijn gekomen met een bijzondere eis, daar moeten we naar luisteren", aldus de burgemeester. De Oekraïense vlag wappert nog altijd bovenop zijn stadhuis. Niet voor lang, zegt Zachartsjenko. "We hebben onze eigen vlag meegenomen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden