Verbazing over geklungel van spionnen en hun bazen

De verdachten van de vergiftiging van Sergej Skripal op een beveiligingscamera.Beeld Getty Images

De Russische inlichtingendienst GROe voert amateuristische acties uit zonder de gevolgen te overzien.

'Alweer een miskleun van de GROe'. Waar officiële Russische woordvoerders en de staatstelevisie zich voorspelbaar uitputten in verontwaardigde reacties over de ­zoveelste uiting van ‘anti-Russische hysterie’ en het Westen beschuldigen van ‘spionnenmanie’, verbazen Russen zich op sociale media en in de onafhankelijke pers vooral over de opmerkelijk klungelige manier waarop officieren van de Russische militaire inlichtingendienst GROe steeds maar weer door de mand vallen. De Russische agenten die nu het wereldnieuws halen, hebben niets van James Bond, noch van de Russische spion Stierlitz, een fictieve held van ooit mateloos populaire boeken en films.

Alleen al het in Den Haag aangetroffen taxibonnetje spreekt boekdelen. Een geheim agent die een taxi bestelt naar het hoofdkwartier van de inlichtingendienst, die hem naar het vliegveld moet brengen voor een geheime missie, tart iedere verbeelding. Een aangevoerde suggestie is dat de boekhouder van de GROe nu eenmaal een bonnetje nodig heeft voor de declaraties van de ‘dienstreis’. Maar waarom een hele laptop met belastende gegevens meeslepen op een missie?

Opvallend jack

Dezelfde verbazing betreft voor de paspoorten van de uit Nederland gedeporteerde Russen, waarvan er twee slechts in één cijfertje verschillen. Dat was ook het geval met de twee hoofdverdachten van de vergiftiging van de Russische oud-dubbelspion Sergej Skripal in Salisbury, van wie er één is ontmaskerd als een GROe-agent. Het suggereert dat buitenlandse inlichtingendiensten in het vervolg slechts naar soortgelijke paspoortseries hoeven te zoeken om Russische agenten eruit te pikken. Een van de verdachten in de Skripal-zaak droeg ook nog eens een zeldzaam jack van een inmiddels failliete Oostenrijkse firma, waarmee je extra opvalt.

Eerder al was er de GROe-medewerker Oleg Ivannikov, die figureert in het MH17-onderzoek en door journalistencollectief Bellingcat werd geïdentificeerd, mede dankzij een bestelling die hij had gedaan via het internet. De aankoop, een masker dat wordt ­gebruikt om condities op grote hoogte te simuleren, werd afgeleverd bij het hoofdkwartier van de GROe in Moskou.

Gevaarlijke avonturiers

“Wat we nu zien, is een regelrechte catastrofe van het militaire inlichtingenwezen”, zegt defensiespecialist Aleksandr Golts in zijn blog op de in Rusland niet toegankelijke nieuwssite ej.ru. De huidige generatie agenten en hun bestuurders hebben volgens hem hun oorspronkelijke functie – de leiding van het land informeren – uit het oog verloren. In plaats van informatie te verzamelen en te analyseren, gaan ze over tot acties waarvan ze de gevolgen niet kunnen overzien, zoals de groeiende irritatie in de wereld over Ruslands handelwijze.

Oud-KGB-officier Aleksej Kandaoerov zegt op de radiozender Echo Moskvy geen verklaring te hebben voor de herhaaldelijke uitglijders en het voor hem verbazingwekkende gebrek aan professionalisme van, bijvoorbeeld, de verdachten in de Skripalzaak. “Als zij het werkelijk hebben gedaan, dan zijn hun meerderen absolute avonturiers, en wel heel gevaarlijke.”

Lees ook:

Voor agressief Rusland schuift Nederland de spionnencode terzijde

Inlichtingendiensten bestrijden elkaar doorgaans in stilte, maar Nederland en zijn bondgenoten maken nu een uitzondering voor Rusland.

Zo voorkwam de MIVD de Haagse hack van de Russen

Dankzij een Britse tip hield de Nederlandse inlichtingendienst de Russische spionnen vanaf dag een nauwlettend in de gaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden