’Verbaal judo’ om terroristen koest te houden

door George Marlet

De sfeer op de zwaarbeveiligde terroristenafdeling van de gevangenis in Vught is verrassend gemoedelijk. De bewaarders laten af en toe de teugels vieren.

Achter de deur van cel 8 bidt een gevangene hardop tot Allah. Een vaalblauw gordijntje moet zijn privacy beschermen. De cellen zijn klein en bedompt, het gebouw versleten en morsig. Nieuwbouw laat nog twee jaar op zich wachten.

Hier, op de terroristenafdeling (TA) van de penitentiaire inrichting Vught – open sinds september 2006 – zitten tien mannen gevangen vanwege terroristische misdrijven. Leden van de Hofstadgroep en Samir A., veroordeeld tot acht jaar cel vanwege het voorbereiden van aanslagen. Mogelijk komt daar nog een straf bij. De Hoge Raad bepaalde gisteren dat de eerste zaak tegen Samir A., die in vrijspraak eindigde, opnieuw moet.

Rond het gebouw, in de Tweede Wereldoorlog onderdeel van Kamp Vught, staat een metershoge muur met daarop grote rollen prikkeldraad. Op de celdeuren zijn briefjes geplakt, ’Bril op cel’ en ’PTKL’. Pen, tandenborstel, kam en lepel moet de gevangene inleveren als hij zijn cel verlaat. Het is een van de vele veiligheidsmaatregelen die moeten voorkomen dat gevangenen bewaarders (alleen bekend bij hun voornaam) aanvallen. Sinds de TA open ging, zijn er volgens Justitie nauwelijks incidenten geweest. De twee vrouwelijke gevangenen zijn na de hongerstaking van Samir A. overgeplaatst naar De Schie in Rotterdam.

Justitie benadrukt dat de twaalf gevangenen zoveel mogelijk onder het normale regime vallen. Er zijn uitzonderingen: de eerste vier weken zit een gevangene ter observatie in afzondering, gesprekken worden stelselmatig afgeluisterd en bij het verlaten van de cel worden gevangenen altijd gefouilleerd. En ze mogen niet naar de bibliotheek, omdat die in een ander gebouw zit.

De terroristenafdelingen in Vught en Rotterdam zijn bedoeld om te voorkomen dat gevangenen (verdachten en veroordeelden) anderen rekruteren voor hun ’heilige oorlog’ of aanzetten tot radicalisering. Justitie bekijkt over drie jaar of de aanpak werkt, maar oordeelt nu al positief over de sfeer. De bewaarders zijn getraind in ’verbaal judo’, een techniek om met het gedrag van gevangenen ’mee te bewegen’.

Dat werkt, ook omdat bewaarders af en toe de teugels laten vieren. Gevangenen hebben recht op één uur bezoek per week, maar bewaarders kijken niet al te strikt op de klok. Sinds kort mogen gevangenen in het keukentje van de afdeling hun eigen potje koken – ook een uur per week. ’Keuken na gebruik schoon achterlaten’, is het verzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden