Commentaar

Verantwoordingsdag is belangrijk voor het vertrouwen in de overheid

President van de Algemene Rekenkamer, Arno Visser (r), en Jeroen Dijsselbloem, minister van financiën presenteren de stand van de Rijksfinanciën.  Derde woensdag in Mei, Verantwoordingsdag. Den Haag, 17 mei 2017. Beeld Werry Crone
President van de Algemene Rekenkamer, Arno Visser (r), en Jeroen Dijsselbloem, minister van financiën presenteren de stand van de Rijksfinanciën. Derde woensdag in Mei, Verantwoordingsdag. Den Haag, 17 mei 2017.Beeld Werry Crone

Het gaat te ver om te stellen dat het een chaos is met de financiën van de overheid. De rechtmatigheid van de uitgaven – liggen de juiste besluiten van de juiste organen ten grondslag aan de uitgave? – is ongehoord hoog.

Wat rechtmatigheid betreft is bijna de perfectie bereikt. Daar staat echter tegenover dat voor veel uitgaven geen gezaghebbende uitspraak te doen valt over de doelmatigheid ervan. Wordt nu eigenlijk wel bereikt wat de politiek of de beleidsverantwoordelijke voor ogen stond?

Op de commerciële televisie draait momenteel een programma met voorbeelden van verkwisting van belastinggeld. Elke week wordt een individueel geval onder de loep genomen: van een aangelegde jachthaven zonder boten tot een dure schilderbeurt voor een gebouw dat op de nominatie staat afgebroken te worden. Dergelijke programma’s hebben al gauw de lachers op hun hand. Daar valt nog wel mee te leven, maar veel schadelijker is het eroderende effect dat dergelijke programma’s hebben op het vertrouwen in de overheid.

Dat is ook precies het effect waar de president van de Algemene Rekenkamer Arno Visser de Tweede Kamer gisteren op Verantwoordingsdag (elk jaar op de derde woensdag van mei) zeer terecht voor waarschuwde.

Goed mis

Als de overheid, om het voorbeeld dat Visser de Kamer voorhield aan te halen, ruim twee miljard euro extra uittrekt voor extra ondersteuning van leerlingen in basis- en voortgezet onderwijs, en er is geen begin van een idee wat nu precies het effect is van al dat extra geld, dan is er iets goed mis. Zeker als de Kamer er eerder op aandrong de effecten nauwgezet in de gaten te houden.

Dit voorbeeld en ook andere, ernstige gevallen die de Rekenkamer onder de aandacht van het parlement brengt, tonen nog maar eens aan dat verantwoording van gevoerd beleid geen overbodige luxe is. Dat Verantwoordingsdag maar niet wil uitgroeien tot politieke hoogtijdag gelijk aan en als tegenhanger van Prinsjesdag doet daar niets aan af.

Minister Jeroen Dijsselbloem van financiën mocht gisteren een fijne dag hebben, omdat hij kon aankondigen dat nu ook de staatsschuld snel daalt. Voor het grote publiek is dat ook een aansprekender zaak dan precies welk effect beleid heeft, maar het is goed dat instituten als de Rekenkamer het er niet bij laten zitten.

Ook de vaste Kamercommissie voor financiën en haar voorzitter, VVD-Kamerlid Pieter Duisenberg, tonen meer en meer belangstelling voor het onderwerp. Tot echt tastbare resultaten leidt dat niet onmiddellijk, zoals de rapportage van de Rekenkamer laat zien, maar als het bewustzijn onder verantwoordelijken groeit, heeft Verantwoordingsdag zijn positieve effect al gehad.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden